Rosalin franklin người phụ nữ Â có công lớn trong việc phát hiện cấu trúc của ADN
Rosalin Franklin sinh vào tháng 7
năm 1920. Bà đã tốt nghiệp đại học Tổng hợp Cambridge
(Anh). Năm
1951 bà đến làm trợ lý cho John Randall tại đại học King, Luân đôn. Trước đó, bà
đã có những đóng góp cơ bản cho việc hiểu rõ cấu trúc của graphit và các hợp
chất cacbon khác, và chính bà là người duy nhất được giao nhiệm vụ làm sáng tỏ
cấu trúc của ADN.
Bà đã sử dụng phương pháp nghiên
cứu tinh thể bằng tia X, đây là một phương pháp cho phép thiết lập chính xác vị
trí của các nguyên tử trong bất cứ tinh thể nào bằng cách xem hình chụp X-quang
của tinh thể. đầu thập niên 1950, các nhà khoa học đã biết cách sử dụng phương
pháp này để nghiên cứu các phân tử sinh học. Franklin đã áp dụng phương pháp đó
cho các phân tử ADN to lớn cồng kềnh.
Sau những phân tích phức tạp, bà đã
là người đầu tiên phát hiện ra rằng bộ xương sống
(với thành
phần gồm đường - photphat) của ADN nằm bên rìa phân tử này.
Bà cũng làm sáng tỏ cấu trúc xoắn
ốc cơ bản của phân tử ADN. Nhưng bà đã mất trước khi những đóng góp của bà cho
việc hiểu biết cấu trúc hóa học của ADN được công nhận.
Trong một cuộc hội thảo thường lệ,
Randall đã trình bày các dữ liệu của Franklin và các kết luận chưa công bố của
bà. Công trình của bà đã được chuyển cho các nhà khoa học cạnh tranh với bà tại
đại học Cambridge là James Watson và Francis Crick, nhưng việc này đã không được
thông báo cho Randall. Các nhà khoa học này đã sử dụng các dữ liệu của bà và của
các nhà khoa học khác để xây dựng mô hình miêu tả chi tiết cấu trúc ADN vào năm
1953, đó là công trình mà cuối cùng đã được chứng minh là đúng và nhờ đó mà họ
đã giành được Giải thưởng Nobel năm 1962.
Franklin đã quyết định công bố và
báo cáo chứng thực đối với mô hình Watson-Crick. Nhưng chặng đường khoa học của
bà bị ngắt quãng vì bệnh tật. Bà mất năm 37 tuổi vì bệnh ung thư. Bà đã không
được công nhận bất cứ công lao gì trong phát hiện trên, ngay cả khi còn sống lẫn
cả sau khi mất.
HOÀNG VÂN
Theo Chemistry & Industry,
4/2003