Mới đây, Công ty Chemical
Market Associates (CMAI),
một công ty phân tích thị trường có
uy tín tại Mỹ, đã hoàn thành bản đánh giá
và dự báo thị trường olefin toàn cầu
trong thời gian 2003 - 2013. Bản đánh giá đã xem
xét các khía cạnh cung cầu, công suất,
sản lượng, thương mại, giá cả, công
nghệ, tính cạnh tranh trong lĩnh vực sản
xuất olefin.
Theo CMAI, những biến động
mới đây trên thị trường tài chính
toàn cầu và những dao động mạnh về giá năng
lượng đã có ảnh hưởng đáng kể đến chuỗi
các sản phẩm hóa dầu etylen,
propylen và các dẫn xuất của chúng. Dưới tác
động của khủng hoảng tài chính thế giới và
những bất ổn hiện nay trong kinh tế toàn
cầu, triển vọng cung cầu etylen trong bối
cảnh suy thoái kinh tể thế giới đã có
những thay đổi lớn so với trước.
Quá trình xây dựng công
suất etylen ở quy mô lớn tại Trung Đông
và châu Á đang tiến triển với tốc độ nhanh
và sẽ dẫn đến tình trạng cung vượt cầu,
góp phần tạo ra một chu kỳ đi xuống trong
lĩnh vực sản xuất olefin trong thời gian tới.
Từ năm 1995 đến năm 2008, công suất etylen
đã tăng hơn 22 triệu tấn tại khu vực châu
Á - Thái Bình Dương, tăng hơn 13 triệu
tấn tại khu vực Trung Đông. Dự kiến, đến
năm 2015 các khu vực này sẽ bổ sung thêm
41 triệu tấn công suất etylen. Với nguồn
nguyên liệu dồi dào và giá rẻ, Trung Đông
sẽ trở thành một trong những khu vực có tính
cạnh tranh cao nhất trong sản xuất etylen
trên thế giới. Phần lớn sản lượng etylen
tại đây là nhằm vào mục tiêu xuất khẩu, vì
vậy sự gia tăng mạnh nguồn cung này sẽ làm
thay đổi mạnh mẽ động lực thương mại
etylen trong khu vực.
Động lực chính đối với các
dự án đầu tư vào các nhà máy etylen và
dẫn xuất etylen tại châu Á là mong muốn tự
cung tự cấp các sản phẩm hóa dầu và tạo
thành cơ sở sản xuất hàng tiêu dùng để đáp
ứng nhu cầu ngày càng tăng trong khu
vực.
Theo dự báo của các chuyên
gia đánh giá thị trường ở CMAI,
trong tương lai gần dầu mỏ và khí thiên nhiên
có thể giúp các nhà máy sản xuất olefin tại
Bắc Mỹ duy trì tính cạnh tranh cao trên
thị trường toàn cầu. Từ giữa thập niên 1990 đến
nay, thị phần quốc tế của Bắc Mỹ trong
lĩnh vực sản xuất các dẫn xuất etylen đang có
xu hưởng đi xuống. Những dịch chuyển
lớn trong thị trường dầu mỏ toàn cầu và
thị trường năng lượng Bắc Mỹ đã có tác động
quan trọng đến tính cạnh tranh giữa
các khu vực khác nhau trên thế giới, do đó
người ta đã dự kiến là xuất khẩu ròng về etylen
của Bắc Mỹ sẽ tiếp tục giảm. Nhưng những
động lực thị trường trong thời gian gần
đây, nhất là những thay đổi về nguồn
cung và giá khí thiên nhiên, đã làm cho khu
vực này trở về với vị thế cạnh tranh mạnh,
vì tính cạnh tranh của sản xuất etylen
tại Bắc Mỹ có liên quan gián tiếp với tỷ lệ
giữa giá khí thiên nhiên và giá dầu mỏ trong
khu vực.
Cùng với sản xuất propylen
sẽ tiếp tục tăng trưởng, nhiên liệu
sinh học và vấn đề hiệu quả sử dụng nhiên liệu
sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu xăng, qua đó
ảnh hưởng đến sản xuất propylen. Một số
công nghệ mới trong sản xuất propylen đã
được đưa vào áp dụng trong những năm gần
đây hoặc sẽ được thương mại hóa trong
vài năm tới, kể cả sản xuất propylen từ
than đá tại Trung Quốc.
Tuy không có lợi thế về giá
thành tương đổi trong sản xuất propylen
như trong sản xuất etylen, nhưng Trung
Đông vẫn tiếp tục có ảnh hưởng lớn đến thị
trường propylen toàn cầu trong những năm
tới, do khu vực này đã đầu tư mạnh vào các
công nghệ sản xuất sản phẩm này.
HS
Theo CMAI, 1 1/2008
