Sử dụng clo trong chế biến hải sản: độ an toàn và những nguy cơ đối với sức khoẻ của con người
Trong vòng 100 năm qua, clo được
sử dụng để khử trùng
cho nước, phòng các
bệnh lây lan do nước
bị nhiễm bẩn. Tuy nhiên bên cạnh các ưu điểm
như rẻ tiền, có sẵn
và tiêu diệt có hiệu quả hầu hết các vi sinh vật gây bệnh, clo còn có một số nhược điểm mới được phát hiện ra.
Người ta đã phát hiện trihalogenua
metanclolofom và các axit trihalogen axetic là các sản phẩm phụ của clo sinh ra
do phản ứng của nó với các chất hữu cơ và
vô cơ có trong nước. Các báo cáo gần đây cho biết có sự liên quan
giữa các chất này với các dạng ung thư khác
nhau.
Tại cuộc họp của ủy ban về Luật và các Sản phẩm của ngành cá (CCFFP) tiến
hành vào năm 1998 tại
Bergen (Nauy), người
ta đã thảo luận về
việc sử dụng clo làm chất khử trùng để
hạn chế tác hại của vi khuẩn đối
với các hải sản như tôm và các loại
khác.
Theo quy định của
luật hiện hành thì nồng độ
clo trong nước dùng
trực tiếp cho hải sản là 10mg/l, còn trong nước
rửa các thiết bị chế biến là 100 mg/l.
Clo thương phẩm được sản xuất dưới
một số dạng khác nhau: dạng hạt và bột như
canxi hypoclorit, dạng dung dịch như
natri hypoclorit (NaOCl). Riêng khí clo thì được nén thành dạng lỏng và
chứa trong các bình chịu áp khi dùng thì sục vào nước.
Clo là một chất oxy hóa rất mạnh và tác dụng với rất nhiều hợp chất. Clođioxit
ít được sử dụng hơn vì
không bền vững, khi vận chuyển và xử lý dễ gây độc hại nhưng
khả năng diệt
khuẩn lại cao gấp 7 lần so với clo lỏng. Ngoài ra clo đioxit lại không bị ảnh hưởng
bởi môi trường kiềm
và sự có mặt của các chất hữu cơ. Vậy
hiện nay người ta đang nghiên cứu để có thể sử dụng nó
trong chế biến hải sản.
Một nghiên cứu
được
tiến hành vào năm 1982 về
mức hấp thụ clo của tôm. Tôm sau khi bóc vỏ và bỏ đầu được ngâm 30 phút trong dung
dịch chứa 150mg/l HOCl tương đương với
nồng độ clo tự do là
87 mg/l. Người ta
thấy rằng 2% clo đã
ngấm vào tôm, mà 3/4 của số đó nằm
trong phần ăn được.
Các sản phẩm phụ của clo chưa được
xác định trong nghiên
cứu này.
Trong báo cáo về an toàn hải sản của Cơ
quan Dinh dưỡng và Thực phẩm Mỹ năm
1991 chưa có sự đánh
giá nào về mức độ
ô nhiễm khi sử dụng clo và các hợp chất halogen khác và người
ta cũng chưa đánh giá được
các nguy cơ liên quan đến
sức khỏe con người.
Vì vậy bất kỳ một sự đánh giá nào
về các nguy cơ này sẽ
phải dựa trên các thông tin từ các lĩnh vực khác nữa.
BÌNH MINH
Theo INFOFISH
International, 3/2000