L.T.S: Công ty Phân đạm
và Hoá chất Hà Bắc là cơ sở sản xuất phân đạm duy nhất ở nước ta. Thời gian gần
đây, do biến động của thị trường, công ty gặp rất nhiều khó khăn. Để bạn đọc
hiểu thêm về vấn đề này, Tạp chí CNHC đã có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Ngọc Minh
- Phó trưởng ban Kế hoạch thị trường của Tổng Cty Hoá chất Việt Nam. Sau đây là
nội dung cuộc phỏng vấn.
Xin ông cho biết thực trạng về tình hình SXKD của Cty PĐ &
HC Hà Bắc hiện nay?
Nhà máy phân đạm Hà Bắc đi vào sản xuất từ năm 1975, quy mô
thiết kế nhỏ: NH3 60.000 tấn/năm; urê 100.000 tấn/năm. Nguyên liệu
dùng cho sản xuất là than cục Quảng Ninh. Công nghệ thuộc thế hệ những năm
50-60, thiết bị do Trung Quốc chế tạo. Những năm đầu sản xuất, có thêm những khó
khăn của nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung, nên nhiều năm không đạt được sản
lượng theo công suất thiết kế, đặc biệt năm 1981 sản lượng chỉ đạt 9.980 tấn,
chưa được 10% công suất thiết kế. Do công nghệ và thiết bị lạc hậu nên mức tiêu
hao năng lượng rất cao.
Có thể nói, xét về tất cả các mặt như quy mô sản xuất, công
nghệ, cũng như máy móc thiết bị của dây chuyền đạm Hà Bắc đều lạc hậu so với dây
chuyền sản xuất đạm ở mức trung bình tiên tiến của thế giới hiện nay. Đặc biệt,
do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính khu vực và giá phân đạm nhập khẩu
giảm liên tục nên mấy năm gần đây Công ty đã bị thua lỗ nghiêm trọng.
Năm 1995, do giá cả nguyên vật liệu chủ yếu thấp, nên giá
vốn sản xuất thấp, giá sản phẩm đầu ra lại cao, công ty đã có lãi. Năm 1996-1997
giá đầu vào tăng nhanh, giá đầu ra do bị ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài
chính khu vực, lại giảm mạnh, từ 230 USD/năm 1996 xuống còn130 USD/cuối năm
1997, 115-125 USD/năm 1998 và 80-105 USD/đầu năm 1999 nên kể từ cuối năm 1996,
sản xuất và tiêu thụ đã trở nên hết sức khó khăn và đến cuối năm 1 997, đã xuất
hiện lỗ, mặc dù Cty đã có nhiều cố gắng giảm giá thành sản xuất.
Để giúp Công ty PĐ & HC Hà
Bắc vượt qua những khó khăn trên, Tổng công ty Hóa chất Việt
Nam đã có
những giải pháp gì?
Thực hiện điểm 4 chỉ thị 328/CP-KTTH ngày 25 tháng 3 năm1998
của Thủ tướng Chính phủ, Tổng Công ty hóa chất Việt Nam đã đê xuất các giải pháp
tháo gỡ khó khăn trước mắt và lâu dài cho Công ty Phân đạm và Hoá chất Hà Bắc
như sau:
1) Đổi mới phương thức sản
xuất ổi đảm bảo lỗ thấp nhất:
Phương thức đảm bảo lỗ thấp nhất là phương thức sản xuất ở mức sản lượng 65.000
tấn. Phương thức này đã được tính toán nhằm đảm bảo an toàn cho người và máy móc
thiết bị. Mức sản lượng 65.000 tấn cũng là mức giới hạn thấp nhất đảm bảo định
mức tiêu hao vật tư nguyên nhiên vật liệu nằm trong phạm vi kinh tế cho phép, và
chất lượng sản phẩm cũng có thế duy trì gần được như ở mức đầy tải. Phương tiện
này còn sử dụng được toàn bộ điện tự phát với giá thấp, không phải mua điện lưới.
Ngoài ra, phương thức cũng đã tính đến mức lỗ phát sinh ở giới hạn có thể chấp
nhận được.
2) Đổi mới tổ chức, sắp xếp lại lao động: sắp xếp lại
lực lượng lao động, giảm bớt lao động trực tiếp và gián tiếp toàn nhà máy, dự
kiến đến 31/12/1999
giảm khoảng 1.000 người. Tách Nhà máy Cơ khí thành đơn vị hạch toán độc lập.
Thực hiện chế độ tự hạch toán đôi với các đơn vị ngoài sản xuất đạm. Chuyển cho
địa phương quản lý các bộ phận nhà trẻ, mẫu giáo, bệnh viện, bộ phận quản lý
điện sinh hoạt, bộ phận quản lý phân phối nước sinh hoạt.
3 Tăng cuờng các biện pháp
quản lý, chống thất
thoát vật tư, giảm định mức tiêu hao, giảm chi phí sữa chữa lớn, giảm chi phí
quản
4) Đa dạng hoá sản phẩm,
đẩy mạnh sản xuất các sản phẩm ngoài đạm đang có thị trường tiêu thụ: NPK, phấn
đấu năm 1999: 20.000 tấn; NH3 thương phẩm, phấn đấu năm 1999 bán
3.000-4.000 tấn. Ngoài ra đẩy mạnh tiêu thụ các sản phẩm khác như CO2
than hoạt tính, nhằm giảm lỗ cho sản phẩm urê.
5) Tập trung chỉ đạo của
Tổng công ty: Củng
cố lại bộ máy lãnh đạo của Công ty. Huy động các nguồn vốn tập trung của Tổng
Công ty, vốn chưa sử dụng đến của các đơn vị thành viên, và của CBC- NVC để hỗ
trợ Công ty nhằm giảm lãi vay quá hạn trọng sản xuất. Kêu gọi các đơn vị thành
viên trong Tổng Công ty hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm hoặc ứng sản phẩm chưa thu tiền
để Công ty có nguyên liệu sản xuất NPK.
Sau khi thực hiện các giải pháp trước mắt nêu trên, cùng với
các chính sách hỗ trợ của nhà nước, số lỗ năm 1998 đã giảm còn 26,878 tỷ đồng.
Về lâu dài, Tổng công ty Hoá chất Việt
Nam cũng đang xem xét trình
Nhà nước đầu tư một dây chuyền sản xuất urê hiện đại đi từ than cám theo công
nghệ TEXACO để có điều kiện cải tạo dây chuyền cũ và một dây chuyền sản xuất sô
đa nhằm đa dạng hoá sản phẩm.
Xin ông cho biết ở tầm vĩ
mô, Nhà nước đã có những chủ trương gì để trợ giúp Cty PĐ & HC Hà Bắc.
Tại điểm 1, văn bản số 328/CP KHTH ngày
25/3/1998 của Thủ tướng Chính
phủ, Nhà nước đã có một số biện pháp trợ giúp Cty PĐ & HC Hà Bắc như sau:
1. Cho phép Công ty đưa.50.000 tấn urê tồn kho vào dự trữ,
đến ngày 31/12/1999.
Ngân hàng cho vay vốn để thực hiện dự trữ. Nhà nước hỗ trợ lãi suất của phần vốn
vay dự trữ từ quỹ bình ổn giá.
2- Cho phép Công ty năm 1998 không phải trích khấu hao cơ
bản tài sản cố định thuộc dây chuyền sản xuất phân đạm.
3- Cho phép Công ty được hoãn trả nợ gốc và lãi phải trả
trong hai năm 1997- 1998 đối với phần vốn vay để đầu tư cải tạo nâng cấp dây
chuyền sản xuất phân đạm.
4- Cho phép được vay bổ sung vốn lưu động còn thiếu.
Gần đây, tại văn bản số 537/QĐ-TTG, ngày
10/5/1999, của Thủ tướng Chính
phủ, Nhà nước tiếp tục hô trợ Cty PĐ & HC Hà Bắc như sau:
1- Tiếp tục cho thực hiện các quy định tại điểm 1 công văn
số 328/CP-KTTH ngày
25/3/1998 của Thủ tướng Chính phủ đến hết tháng 12/2000
2- Khoanh nợ và không tính lãi đối với số vốn Công ty đã vay
ngân hàng để đầu tư và mở rông dây chuyền sản xuất đến hết tháng 12/2000
3- Được tiếp tục vay vốn Ngân hàng để sản xuất theo kế hoạch.
4- Cho phép tách nhà máy Cơ khí thành đơn vị hạch toán độc
lập, chuyển bệnh viện, nhà trẻ mẫu giáo, bộ phận quản lý nước sinh hoạt vè cho
địa phương quản lý, chuyển bộ phận quản lý điện sinh hoạt cho Điện lực Bắc Giang
quản lý.
5- Cho phép Tổng công ty Hoá chất Việt Nam vay vốn tín dụng
đầu tư của Nhà nước thực hiện nghiên cứu thí nghiệm khí hoá than theo công nghệ
TEXACO để có thông số kỹ thuật chính thức chuẩn bị cho dự án đầu tư phát triển
sản xuất lâu dài.
Với các chính sách hỗ trợ như trên, Công ty PĐ & HC Hà Bắc
năm 1999 sẽ không còn bị lỗ và có điều kiện để phục hồi phát triển trong những
năm tiếp theo.
B.B.T
