Cấp đề tài: Tổng Công ty

Cơ quan thực hiện: Viện Hóa học Công nghiệp

Chủ nhiệm đề tài: Đỗ Thanh Bái

Đặt vấn đề

Công nghệ sản xuất Phôtpho vàng đi từ quặng Apatit là một công nghệ cổ điển được một số nước trên thế giới sử dụng như Trung Quốc, Nga. Tại Việt Nam duy nhất chỉ có Nhà máy Phôtpho vàng - Công ty Apatit Việt Nam áp dụng công nghệ này với quy mô nhỏ (công suất thiết kế 2000 tấn/năm).

Hiện tại, vấn đề ô nhiễm môi trường đang trở nên cấp bách: môi trường khí bị ô nhiễm do nồng độ các chất như CO, PO43- , F- , PH3 ...và CN- có trong thành phần khói lò điện sau khi thải vào môi trường không khí đều vượt tiêu chuẩn cho phép TCVN 5939-1995 (cột B); nguồn tiếp nhận nước bị ô nhiễm do trong thành phần nước thải chứa nhiều chất ô nhiễm như hợp chất Flo, Cyanua, phôtphat và một số muối kim loại hòa tan...và các chỉ tiêu này cũng đều cao hơn tiêu chuẩn thải TCVN 5945-1995 (cột B). Việc dẫn đến chất lượng nguồn tiếp nhận nước bị ô nhiễm là do nước công nghệ của Nhà máy không thể tuần hoà lại 100% trong quá trình sản xuất vì hiệu suất của hệ thống xử lý nước công nghệ hiện tại thấp dẫn đến nước sau xử lý không đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng nước tuần hoàn.

Chính vì lý do này cũng đã làm giảm hiệu quả xử lý khói lò điện trước khi thải vào môi trường không khí.

Hiện nay quá trình tuần hoàn lại nước công nghệ sản xuất chỉ đạt khoảng 60-70% tổng lượng nước thải phát sinh so với thiết kế ban đầu. Do đó, nước thải của Nhà máy sau khi thải vào nguồn tiếp nhận đã gây ảnh hưởng xấu đến quá trình trồng trọt, chăn nuôi của dân sống quanh khu vực Nhà máy như: cây trồng bị vàng lá và chết, cá nuôi bị chết...và dân địa phương đã rất nhiều lần phản ánh về hiện trạng môi trường bị ô nhiễm lên các cấp lãnh đạo của Công ty Apatit Việt Nam. Để khắc phục tình trạng như hiện nay vấn đề xử lý nước công nghệ nhằm tuần hoàn lại chu trình sản suất là rất quan trọng bởi vì nước công nghệ được tuần hoàn100% không những sẽ giúp cho Nhà máy vừa tiết kiệm được nguồn nước sạch vừa nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn không gây ra ô nhiễm cho nguồn tiếp nhận nước. Có thể nói ngoài nguyên nhân do hiệu quả của hệ thống xử lý nước công nghệ thấp còn có thể có nhiều nguyên nhân khác dẫn đến nước công nghệ không thể tuần hoàn 100% cũng như nguồn tiếp nhận nước bị ô nhiễm chính vì vậy vấn đề này cần phải được nghiên cứu một cách cụ thể để đưa ra các giải pháp khắc phục.

Năm 2003, Tổng Công ty Hóa chất Việt Nam đã có quyết định số 439/QĐ-KT ngày 27/6/2003 giao nhiệm vụ cho Viện Hóa học Công nghiệp thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học: "Nghiên cứu giải pháp công nghệ kiểm soát các thành phần gây ô nhiễm nước thải của Nhà máy sản xuất Photpho vàng - Công ty Apatit Việt Nam"

Mục tiêu đề tài

- Đề xuất các giải pháp công nghệ nhằm kiểm soát ô nhiêm nước thải trong quá trình sản xuất đối với một số thông số quan trọng: pH, chất rắn lơ lửng, hợp chất flo, hợp chất phôtphat và cyanua.

- Đề xuất các giải pháp nhằm tuần hoàn 100% nước sản xuất.

1.Qua điều tra khảo sát đề tài đã đánh giá được hiện trạng nước thải của quá trình sản xuất phôtpho vàng trên dây chuyền hệ thống thiết bị hiện tại. Hiệu suất xử lý một số chất ô nhiễm trong nước thải của hệ thống xử lý nước thải còn quá thấp, có thể cải tạo để nâng cao hiệu suất xử lý được.

2. Xác định được những nguyên nhân về mặt công nghệ sản xuất và thiếu sót của hệ thống xử lý nước thải sẵn có dẫn đến nước tuần hoàn không đáp ứng được chất lượng so với yêu cầu công nghệ.

3. Trên cơ sở hệ thống thiết bị đang tồn tại, đề tài đã đề xuất được 4 giải pháp công nggệ nhằm kiểm soát ô nhiễm do nước thải sản xuất và đặc biệt là thực hiện được mục tiêu tuần hoàn nước thải sản xuất 100%.

4. Qua mô hình xác định các điều kiện pH: nồng độ chất đông tụ và trợ đông tụ tối ưu của giải pháp cải tạo lại hệ thống xử lý nước công nghệ thấy hiệu suất xử lý một số chất ô nhiễm trong thành phần nước công nghệ khá cao và có thể áp dụng vào thực tế tại Nhà máy.