CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ VÀ SẢN PHẨM

CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ

SẢN PHẨM

Tổng công ty Hoá chất Việt Nam là một Tổng Công ty đa ngành, sản xuất nhiều chủng loại sản phẩm khác nhau.Hiện tại tập trung vào một số nhóm chính sau:

- Nhóm sản phẩm hoá chất cơ bản.

- Nhóm sản phẩm điện hoá ( pin và acquy).

- Nhóm sản phẩm sơn và chất dẻo.

- Nhóm sản phẩm phục vụ ngành cơ khí và xây dựng ( que hàn và khí công nghiệp).

CƠ CẤU TỔ CHỨC

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH HÓA CHẤT VIỆT NAM

Thời kỳ ban đầu

Công nghiệp hoá chất nước ta đã phôi thai từ trong cuộc trường kỳ kháng chiến chống Pháp.

Trải qua trên sáu mươi năm phát triển, Công nghiệp hoá chất đã có quy mô lớn, bao gồm nhiều phân ngành, thành phần kinh tế, trình độ công nghệ đã có bước thay đổi cơ bản với một đội ngũ cán bộ khoa học công nghệ và công nhân kỹ thuật đông đảo, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Công nghiệp hoá chất đã được hình thành từ nhu cầu của cuộc kháng chiến, với ba mục tiêu quan trọng: phục vụ quốc phòng, nông nghiệp và dân sinh. Trong thời kỳ này chúng ta đã sản xuất được thuốc nổ, ngòi nổ, than cốc dùng trong công nghiệp. Để phục vụ nông nghiệp, các xưởng phốt phát nghiền được xây dựng ở nhiều nơi. Ngoài ra chúng ta còn sản xuất được một số mặt hàng tiêu dùng thiết yếu như xà phòng, diêm, bát đĩa, đồ da thuộc. Để phục vụ yêu cầu in ấn, chúng ta còn sản xuất được cả giấy, mực in và tiến hành in tài liệu .

Hòa bình lập lại, ngành công nghiệp nói chung và Công nghiệp Hoá chất nói riêng chỉ bao gồm một số ít ỏi các cơ sở rất lạc hậu như Nhà máy xi măng Hải Phòng (phải ngừng sản xuất), một vài xí nghiệp tư nhân và 6 xí nghiệp hoá chất quốc doanh , đó là các xưởng phốt phát nghiền thủ công.

Ngay từ những năm 1950 -1960, một số cơ sở nghiên cứu và sản xuất thuộc ngành hoá chất được khôi phục lại hoặc thành lập mới và đã bắt đầu hoạt động có hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế ở miền Bắc.

Trong khi các sản phẩm hoá chất tiêu dùng như xà phòng, thuốc đánh răng v.v...chủ yếu vẫn do công nghiệp địa phương sản xuất thì trước nhu cầu cấp thiết về phân bón cho nông nghiệp, ngay từ những ngày đầu tiên sau hoà bình lập lại, Đảng và Nhà nước ta đã quyết định lấy Công nghiệp hoá chất làm động lực quan trọng để khôi phục và phát triển nông nghiệp. Trong thời kỳ này Mỏ Apatit Lào Cai đã được khôi phục sản xuất và ngay từ năm 1955, những tấn quặng apatit khai thác đầu tiên đã được cung cấp cho nhu cầu làm phân bón.

Trong giai đoạn cải tạo và phát triển công nghiệp (1958 -1960), chúng ta cũng hướng Công nghiệp hóa chất vào phục vụ sản xuất trong nước, đặc biệt phát triển nông nghiệp. Năm 1959 chúng ta đã khởi công xâu dựng Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao - con chim đầu đàn của ngành hoá chất thời kỳ đó - Tháng 4 năm 1962, Nhà máy đã chính thức đi vào hoạt động và xuất xưởng những tấn phân lân supe đầu tiên phục vụ nông nghiệp.

Phương hướng phát triển của Công nghiệp hoá chất (bao gồm cả sản xuất vật liệu xây dựng) trong thời kỳ này là:

- Sản xuất phân bón, thuốc trừ sâu phục vụ nông nghiệp.

- Phát triển mạnh vật liệu xây dựng đáp ứng nhu cầu xây dựng.

- Đẩy mạnh sản xuất các sản phẩm phục vụ các ngành kinh tế khác (acqui, hơi kỹ nghệ, gạch chịu lửa v.v...)

- Đáp ứng nhu cầu dân sinh.

Trong giai đoạn này, Công nghiệp hoá chất là một trong những ngành công nghiệp có tốc độ tăng trưởng cao nhất.

Về phân bón, từ sản lượng 6.000 tấn phốt phát năm 1955, thì năm 1960 đã đạt 541,4 nghìn tấn, trong đó apatit là 490 nghìn tấn và phốt phát nghiền là 49,7 nghìn tấn ( tăng hơn 90 lần).

Về xi măng, từ 8,4 nghìn tấn năm 1955, sản lượng năm 1960 đã đạt 407,9 nghìn tấn (tăng gần 50 lần).

Đặc biệt, trong thời kỳ này Công nghiệp hoá chất đã bắt đầu đưa ra thị trường hai mặt hàng tiêu dùng mới, đó là săm lốp xe đạp và đồ dùng bằng nhựa.

Nhìn chung, trong toàn bộ thời kỳ khôi phục, cải tạo và phát triển kinh tế kéo dài 6 năm, Công nghiệp hoá chất đã tiến một bước dài theo hướng phục vụ nông nghiệp, xây dựng cơ bản và tiêu dùng.

Trong bước đầu của nền công nghiệp Việt Nam, Công nghiệp hóa chất tại các địa phương có một vai trò rất quan trọng trong việc đáp ứng yêu cầu về mặt hàng tiêu dùng của nhân dân (xà phòng, thuốc đánh răng, sơn)... Thậm chí 45 tấn thuốc trừ sâu đầu tiên sản xuất tại Việt Nam vào năm 1960 cũng là của công nghiệp hoá chất địa phương.

Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Nhà máy

Supe phốt phát Lâm Thao (19/8/1962)

Thời kỳ kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961 - 1965)

Đây là thời kỳ mà những kết quả đạt được của Công nghiệp hoá chất tuy chưa lớn, nhưng đối với một đất nước vừa thoát khỏi những năm dài chiến tranh, một đất nước nghèo nàn và lạc hậu, thì những thành tựu đạt được thật là to lớn và đáng tự hào.

Nhưng kế hoạch sản xuất chỉ được thực hiện không đầy 4 năm trong hoà bình. Sau đó chúng ta lại phải đương đầu với cuộc chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ. Mặc dù phần lớn các cơ sở công nghiệp ở miền Bắc nước ta đều bị đánh phá, toàn bộ nền kinh tế phải chuyển hướng cho phù hợp với hoàn cảnh chiến tranh, nhưng các thành quả thu được cũng rất đáng kể, Công nghiệp hoá chất và vật liệu xây dựng vẫn có tốc độ tăng trưởng cao. Riêng Công nghiệp hoá chất tăng gấp 4,62 lần, hơn cả điện lực và cơ khí. Trong thời kỳ này Công nghiệp hoá chất chiếm 9,5% giá trị tổng sản lượng toàn ngành công nghiệp.

Trong kỳ kế hoạch 1961 - 1965, hàng loạt nhà máy lớn của Công nghiệp hóa chất như Supe phốt phát Lâm Thao, Hoá chất Việt Trì, Acquy Hải Phòng, Pin Văn Điển, Phân lân nung chảy Văn Điển v.v... đã được xây dựng và nhanh chóng đi vào sản xuất.

Nhờ có 2 nhà máy phân bón, kể từ năm 1961, lần đầu tiên nước ta đã sản xuất được phân lân chế biến. Sản lượng phân hoá học trong năm 1964 , năm cao nhất của thời kỳ kế hoạch, là 205,26 nghìn tấn, trong đó supe phốt phát là 135,88 nghìn tấn.

Sản lượng apatit nguyên khai cũng tăng nhanh chóng lên đến mức cao nhất vào năm 1964, đạt 864 ngàn tấn, trong đó 7.400 tấn được nghiền làm phân bón.

Trong thời kỳ này Công nghiệp hoá chất cũng bắt đầu sản xuất nhiều thuốc trừ sâu.

Ngành hóa chất cơ bản cũng bắt đầu hình thành với các sản phẩm như axit sunfuric, axit clohyđric, xút lỏng, clo lỏng.

Ngành năng lượng điện hóa đã bắt đầu cung cấp pin và acqui cho quốc phòng, đáp ứng nhu cầu của các ngành kinh tế và tiêu dùng.

Ngành công nghiệp cao su cũng bắt đầu sản xuất được lốp ôtô với sản lượng ban đầu là 22,5 nghìn bộ (năm 1964) và sau đó, đưa lên 29 nghìn bộ (năm 1965) chưa kể một số lượng lớn lốp đắp, phục vụ kịp thời cho chiến đấu và sản xuất.

Các mặt hàng tiêu dùng cũng tăng nhanh sản lượng.

Trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, sản lượng xi măng tăng đáng kể.

Kết thúc kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, mặc dù chịu nhiều tổn thất trong chiến tranh phá hoại của Mỹ, nhưng Công nghiệp hóa chất và vật liệu xây dựng vẫn tiếp tục phát triển, chiếm vị trí quan trọng trong công nghiệp. Cơ cấu ngành cũng có nhiều thay đổi. Lĩnh vực sản xuất tăng nhanh. Chúng ta đã có Công nghiệp hoá chất vô cơ cơ bản và năng lượng hoá học.

Đã hình thành ba khu công nghiệp hoá chất tập trung ở các khu vực : Hà Nội, Vĩnh Phú (Việt Trì - Lâm Thao) và Hải Phòng.

Thời kỳ chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ (1965 - 1975)

Trong thời kỳ này miền Bắc nước ta phải trải qua hai lần bị đánh phá nặng nề. Đây cũng là thời kỳ ngành hoá chất có một bước biến chuyển mới : Ngày 19 tháng 8 năm 1969, Nhà nước đã quyết định thành lập Tổng cục Hóa chất trực thuộc Chính phủ, đồng thời đây cũng là thời kỳ (trong vòng 10 năm) mà các cơ sở Công nghiệp hoá chất của miền Bắc phải vừa chiến đấu vừa sản xuất. Mặc dù gặp rất nhiều khó khăn do hai cuộc chiến tranh phá hoại gây ra, nhưng nhìn chung Công nghiệp hoá chất vẫn bảo đảm được tốc độ tăng trưởng trương đối cao. Giá trị tổng sản lượng năm 1975 tăng gấp 1,65 lần so với năm 1965.

Sản phẩm quan trọng nhất trong thời kỳ này là phân lân. Các sản phẩm trọng yếu khác của ngành đều phục hồi nhanh và vượt xa mức trước chiến tranh.

Trong 20 năm xây dựng và phát triển, từ hòa bình lập lại đến năm 1975, Công nghiệp hoá chất đã có bước phát triển rất to lớn. Về cơ cấu ngành, đã hình thành nhiều thành phần kinh tế - kỹ thuật thiết yếu trong nền kinh tế quốc dân:

- Công nghiệp sản xuất phân bón, thuốc trừ dịch hại và các hoá chất phục vụ nông nghiệp khác;

- Công nghiệp mỏ phục vụ ngành hoá chất;

- Công nghiệp cao su;

- Công nghiệp hoá chất cơ bản;

- Công nghiệp pin – acquy;

- Công nghiệp xà phòng…

Trong Công nghiệp hoá chất còn có các phân ngành như : silicat (chủ yếu sản xuất vật liệu xây dựng, xi măng), vật liệu chịu lửa, các mặt hàng gốm sứ, thuỷ tinh dùng trong công nghiệp và dân dụng,v.v...Trong thời kỳ này Công nghiệp hoá chất tại các doanh nghiệp nhà nước là trụ cột của ngành. Có thể nói Công nghiệp hoá chất là một trong những ngành đã thể hiện rõ rệt tính chủ đạo của công nghiệp quốc doanh. Các doanh nghiệp nhà nước đã bảo đảm được gần 70% giá trị tổng sản lượng toàn ngành.

Các hóa chất cơ bản như xút, clo (cho công nghiệp giấy, công nghiệp thực phẩm và xử lý nước), axit sunfuric ( cho công nghiệp acquy,sản xuất phèn) v.v... cũng hoàn toàn do các cơ sở quốc doanh đảm nhiệm. Tất cả các hoá chất và sản phẩm liên quan đến hoá chất cần thiết cho quốc phòng đều do Tổng cục Hóa chất sản xuất theo kế hoạch đặc biệt nhằm đáp ứng các yêu cầu cụ thể.

Ngoài sản xuất, khu vực nghiên cứu thiết kế cũng được hình thành. Trong ngành có hai cơ quan khoa học là Viện Hoá học Công nghiệp (thành lập năm 1955) Và Viện Thiết kế Hoá chất (thành lập năm 1967).

Ngành có một trường đào tạo kỹ thuật viên, hai trường đào tạo công nhân kỹ thuật và một trường quản lý kinh tế.

Thời kỳ chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ (1965 - 1975)

Trong thời kỳ này miền Bắc nước ta phải trải qua hai lần bị đánh phá nặng nề. Đây cũng là thời kỳ ngành hoá chất có một bước biến chuyển mới : Ngày 19 tháng 8 năm 1969, Nhà nước đã quyết định thành lập Tổng cục Hóa chất trực thuộc Chính phủ, đồng thời đây cũng là thời kỳ (trong vòng 10 năm) mà các cơ sở Công nghiệp hoá chất của miền Bắc phải vừa chiến đấu vừa sản xuất. Mặc dù gặp rất nhiều khó khăn do hai cuộc chiến tranh phá hoại gây ra, nhưng nhìn chung Công nghiệp hoá chất vẫn bảo đảm được tốc độ tăng trưởng trương đối cao. Giá trị tổng sản lượng năm 1975 tăng gấp 1,65 lần so với năm 1965.

Sản phẩm quan trọng nhất trong thời kỳ này là phân lân. Các sản phẩm trọng yếu khác của ngành đều phục hồi nhanh và vượt xa mức trước chiến tranh.

Trong 20 năm xây dựng và phát triển, từ hòa bình lập lại đến năm 1975, Công nghiệp hoá chất đã có bước phát triển rất to lớn. Về cơ cấu ngành, đã hình thành nhiều thành phần kinh tế - kỹ thuật thiết yếu trong nền kinh tế quốc dân:

- Công nghiệp sản xuất phân bón, thuốc trừ dịch hại và các hoá chất phục vụ nông nghiệp khác;

- Công nghiệp mỏ phục vụ ngành hoá chất;

- Công nghiệp cao su;

- Công nghiệp hoá chất cơ bản;

- Công nghiệp pin – acquy;

- Công nghiệp xà phòng…

Trong Công nghiệp hoá chất còn có các phân ngành như : silicat (chủ yếu sản xuất vật liệu xây dựng, xi măng), vật liệu chịu lửa, các mặt hàng gốm sứ, thuỷ tinh dùng trong công nghiệp và dân dụng,v.v...Trong thời kỳ này Công nghiệp hoá chất tại các doanh nghiệp nhà nước là trụ cột của ngành. Có thể nói Công nghiệp hoá chất là một trong những ngành đã thể hiện rõ rệt tính chủ đạo của công nghiệp quốc doanh. Các doanh nghiệp nhà nước đã bảo đảm được gần 70% giá trị tổng sản lượng toàn ngành.

Các hóa chất cơ bản như xút, clo (cho công nghiệp giấy, công nghiệp thực phẩm và xử lý nước), axit sunfuric ( cho công nghiệp acquy,sản xuất phèn) v.v... cũng hoàn toàn do các cơ sở quốc doanh đảm nhiệm. Tất cả các hoá chất và sản phẩm liên quan đến hoá chất cần thiết cho quốc phòng đều do Tổng cục Hóa chất sản xuất theo kế hoạch đặc biệt nhằm đáp ứng các yêu cầu cụ thể.

Ngoài sản xuất, khu vực nghiên cứu thiết kế cũng được hình thành. Trong ngành có hai cơ quan khoa học là Viện Hoá học Công nghiệp (thành lập năm 1955) Và Viện Thiết kế Hoá chất (thành lập năm 1967).

Ngành có một trường đào tạo kỹ thuật viên, hai trường đào tạo công nhân kỹ thuật và một trường quản lý kinh tế.

GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN 1976-1985 CỦA NGÀNH

Thời kỳ kế hoạch 5 năm (1976 - 1980)

Đất nước thống nhất và giải phóng miền Nam, chúng tiếp quản được hàng loạt xí nghiệp công nghiệp, trong đó có các xí nghiệp hóa chất, mà phần lớn là loại nhỏ.

Công nghiệp hoá chất thuộc loại có tỷ trọng đầu tư cao nhất của ngành công nghiệp miền Nam và tập trung chủ yếu vào các sản phẩm tiêu dùng. Các sản phẩm như săm lốp xe đạp và xe máy, pin - ăcquy, sơn, xà phòng, thuốc đánh răng, chất tẩy rửa và nhất là hàng nhựa là các sản phẩm có sản lượng lớn và khá phong phú về chủng loại, nhưng lĩnh vực phân bón chỉ có phân trộn và photphorit nghiền với sản lượng thấp.

Trong thời kỳ này, một mặt, sau khi cải tạo công thương nghiệp ở miền Nam, chúng ta đã sáp nhập nhiều công ty nhỏ và thành lập nhiều công ty thuộc những phân ngành kinh tế kỹ thuật khác nhau, có quy mô lớn hơn. Tại miền Bắc nhiều nhà máy hoá chất cũng được cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng mới. Đặc biệt, trong thời kỳ này để thực hiện mục tiêu 1,3 triệu tấn phân hóa học đề ra cho kế hoạch 5 năm, chúng ta đã nhanh chóng xây dựng nhiều cơ sở nghiền apatit để dùng trực tiếp làm phân bón. Kết quả là từ năm 1976 đến 1980 số xí nghiệp của Tổng cục Hóa chất đã tăng liên tục từ 71 lên 111, tăng gần 1,6 lần.

Tuy nhiên, do tình hình thế giới và khu vực rất phức tạp, việc Mỹ và một số nước phương tây thi hành chính sách cấm vận đối với nước ta, mà từ năm 1978 sản lượng toàn ngành công nghiệp giảm sút nhanh.

Công nghiệp hóa chất nằm trong bối cảnh chung của đất nước, cộng thêm sự giảm sút về nguyên liệu nhập khẩu, nên chúng ta đã gặp rất nhiều khó khăn. Vì vậy, trong năm 1980 chỉ số phát triển của Công nghiệp hoá chất trung ương đã giảm, chỉ còn bằng 94% so với năm 1976

Thời kỳ kế hoạch 5 năm (1981 - 1985)

Công nghiệp hóa chất là một trong số những ngành có tốc độ tăng trưởng cao trong kỳ kế hoạch này. Giá trị tổng sản lượng năm 1985 gấp 1,8 lần năm 1980. Công nghiệp hóa chất cũng là một trong những ngành chiếm tỷ trọng cao nhất trong ngành công nghiệp, tới 10,6% vào năm 1985.

Trong kỳ kế hoạch này, nhờ Nhà máy Phân lân Ninh Bình đi vào sản xuất và Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao tiếp tục mở rộng, đưa công suất lên 300 nghìn tấn/năm, nên sản lượng phân lân chế biến năm 1985 đã tăng gấp 1,5 lần so với năm 1980. Sản lượng thuốc trừ sâu cũng tăng gấp 2,2 lần. Các sản phẩm chủ yếu khác như các hóa chất vô cơ cơ bản và nhất là các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu của ngành như săm lốp xe đạp, pin, chất tẩy rửa v.v... đều tăng sản lượng và số mặt hàng. Tuy nhiên, các sản phẩm phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu đều bị giảm. Điển hình là săm lốp ôtô, thuốc đánh răng và xà phòng thơm.

QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI (TỪ 1986 ĐẾN NAY)

Thời kỳ kế hoạch 5 năm (1986 - 1990)

Trong kỳ kế hoạch này, ngoài việc điều chỉnh mục tiêu theo hướng đẩy mạnh đầu tư cho ba chương trình về lương thực - thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất . khẩu, Đảng và Nhà nước đã có những quyết sách rất quan trọng: Khuyến khích đầu tư nước ngoài; khuyến khích các thành phần kinh tế cùng nhau phát triển, trong đó kinh tế quốc doanh giữ vai trò chủ đạo Giao cho các xí nghiệp quốc doanh quyền tự chủ kinh doanh. Giai đoạn này, công nghiệp hóa chất thuộc những ngành có tốc độ tăng trưởng cao. Bình quân trong 3 năm đầu, tốc độ tăng trưởng khoảng 6% mỗi năm.

Tuy nhiên, là một ngành phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu nên công nghiệp hóa chất chịu tác động của cơ chế hai giá và các chính sách khác từ khi chuyển sang cơ chế thị trường. Khi những thuận lợi bên ngoài không còn nữa, Nhà nước tiếp tục xoá bỏ các tàn dư của cơ chế quản lý cũ (cơ chế hai giá, ba kế hoạch...) và chuyển hẳn sang cơ chế phù hợp với quy luật kinh tế thị trường thì sản lượng của nhiều ngành công nghiệp, trong đó có ngành công nghiệp hóa chất bị giảm sút.

Trong thời kỳ này, nhờ đường lối đổi mới khuyến khích các thành phần kinh tế cùng phát triển nên các doanh nghiệp ngoài quốc doanh đã phát triển khá. Trong công nghiệp hóa chất, các doanh nghiệp ngoài quốc doanh chủ yếu đầu tư sản xuất các mặt hàng tiêu dùng như: xà phòng, thuốc đánh răng, săm lốp xe đạp... Ở thời điểm này các doanh nghiệp tư nhân chiếm tỉ trọng rất thấp trong cơ cấu giá trị tổng sản lượng của ngành, khoảng 0,56%.

Điều đáng chú ý là khu vực quốc doanh chủ yếu là các doanh nghiệp thuộc Tổng cục Hóa chất, mặc dù phải chịu nhũng thách thức rất lớn khi chuyển từ cơ chế kế hoạch hóa tập chung sang cơ chế thị trường lại chịu sức ép cạnh tranh rất mạnh của khu vực ngoài quốc doanh, nhất là hàng nhập khẩu, nhưng đã nhanh chóng vượt mọi thử thách và giữ vững vai trò chỉ đạo của kinh tế quốc doanh.

Thời kỳ kế hoạch 5 năm (1991 - 1995)

Có thể nói đây là giai đoạn đầu tiên thực hiện theo cơ chế giao quyền gần như tự chủ hoàn toàn cho các doanh nghiệp. Bước vào giai đoạn này đã có những thay đổi về tổ chức, Bộ Công nghiệp nặng được thành lập lại, trên cơ sở cơ chế quản lý mới Nhà nước đã thành lập hai Tổng công ty quản lý các doanh nghiệp thuộc Tổng cục Hóa chất trước đây.

Ngành công nghiệp hóa chất đạt tốc độ tăng trưởng cao, bình quân đạt mức gần 20% trong suốt thời kỳ kế hoạch. Cũng trong kỳ kế hoạch này, công nghiệp địa phương chiếm tỉ trọng xấp xỉ 57% tổng giá trị sản lượng toàn ngành, trong đó các doanh nghiệp quốc doanh địa phương khoảng 31%. Đặc biệt, trong giai đoạn này, khu vực ngoài quốc doanh đã phát triển nhanh, chiếm tỷ trọng tới trên 1/4 giá trị tổng sản lượng năm 1995 của toàn ngành.

Mặc dù khu vực ngoài quốc doanh phát triển mạnh, đặc biệt là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, nhưng các doanh nghiệp quốc doanh vẫn giữ vai trò chủ đạo, chiếm tỷ trọng 74,4%, trong đó hai Tổng công ty Hóa chất chiếm 43%.

Khu vực công nghiệp địa phương trong sản xuất với số lượng doanh nghiệp còn rất ít, nhưng cũng có một vị trí đáng kể trong ngành. Giá trị sản xuất công nghiệp năm 1995 của các liên doanh đã chiếm 13,6% giá trị toàn ngành.

Giai đoạn năm 1995 -2006

Ngày 20/12/1995, tại Quyết định số 835/TTg, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định thành lập Tổng công ty Hóa chất Việt Nam theo mô hình Tổng công ty mạnh, trên cơ sở hợp nhất Tổng công ty Phân bón và Hóa chất cơ bản với Tổng công ty Hóa chất công nghiệp và Hóa chất tiêu dùng. Tổng công ty Hóa chất Việt Nam là một trong 18 Tổng công ty hoạt động theo mô hình Tổng công ty 91. Tổng công ty Hóa chất Việt Nam ra đời, đã kế thừa toàn bộ cơ sở vật chất kỹ thuật, lao động và thành tích của ngành hóa chất trước đây.

Tại thời điểm thành lập, Tổng công ty Hóa chất Việt Nam có 41 đơn vị thành viên, 2 đơn vị phụ thuộc và 6 đơn vị sự nghiệp. Với các ngành nghề sản xuất kinh doanh chủ yếu như phân bón các loại hóa chất cơ bản, săm lốp ôtô, xe máy, xe đạp và cao su kỹ thuật, sản phẩm điện hóa, chất tẩy rửa, khai thác mỏ...

Giai đoạn từ 2006 - 2009

Tiếp tục quá trình sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp nhà nước, theo Phương án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ngày 24 tháng 4 năm 2006, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 89/2006/QĐ-TTg phê duyệt Đề án chuyển Tổng công ty Hóa chất Việt Nam sang hoạt động theo mô hình Công ty mẹ - Công ty con và Quyết định số 90/2006/QĐ-TTg về việc thành lập Công ty mẹ - Tổng công ty Hóa chất Việt Nam.

Tại thời điểm thành lập, Công ty mẹ - Tổng công ty Hóa chất Việt Nam có 23 công ty con, trong đó có 2 công ty TNHH một thành viên, 11 công ty liên kết; 4 công ty liên doanh và 2 đơn vị sự nghiệp. Công ty Mẹ - Tổng công ty Hóa chất Việt Nam được thành lập theo Quyết định số 90/2006/QĐ-TTg ngày 24/4/2006 của Thủ tướng Chính phủ; tổ chức và hoạt động theo Quyết định số 279/2006/QĐ-TTg ngày 18 tháng 12 năm 2006 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Điều lệ tổ chúc và hoạt động Công ty mẹ - Tổng công ty Hóa chất Việt Nam. Tổng công ty có trách nhiệm kế thừa các quyền và nghĩa vụ pháp lý của Tổng công ty Hóa chất Việt Nam theo quy định của pháp luật.

Giai đoạn này, Tổng Công ty Hóa chất Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc, đã tăng nhanh năng lực sản xuất, kinh doanh, tiếp tục đóng góp lớn cho việc bảo đảm cung ứng nhiều sản phẩm hàng hoá thiết yếu cho nền kinh tế; tạo nguồn thu cho ngân sách; cùng với các Tập đoàn và Tổng Công ty nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong ngành sản xuất phân bón và một số lĩnh vực then chốt của nền kinh tế. Quy mô vốn sở hữu của Tổng Công ty từ 2006 đã tăng lên đáng kể. Năm 2006, tổng vốn chủ sở hữu của Tổng Công ty là 4.342 tỷ đồng, cuối năm 2008 đã đạt 6.818 tỷ đồng, tăng 56,79; các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu đều vượt so với kế hoạch đề ra, duy trì được tốc độ tăng trưởng. Tính đến thời điểm 30 tháng 11 năm 2009, ngoài Công ty mẹ, Tổng Công ty có 10 Công ty con mà Tổng Công ty giữ 100% vốn điều lệ, 10 Công ty trên 50% vốn điều lệ, 11 Công ty liên kết và 4 Công ty liên danh với nước ngoài, một Trường cao đẳng và một Viện nghiên cứu, phát triển.

Những năm gần đây, trong bối cảnh toàn cầu hoá, hội nhập ngày càng sâu rộng, phải cạnh tranh ngày càng gay gắt cả trong nước và quốc tế, Tổng Công ty có những phát triển vượt bậc và toàn diện trên các mặt sản xuất, kinh doanh, đầu tư xây dựng cơ bản, lao động sáng tạo, ứng dụng thành tựu KHCN, bảo vệ môi trường, công tác xã hội từ thiện .... Tổng Công ty đã góp phần đảm bảo an ninh lương thực đất nước, mỗi năm cung cấp cho nông dân 1,4 triệu tấn phân chứa lân gồm supe photphat và phân lân nung chảy; đáp ứng 100% nhu cầu của cả nước; khoảng 1,4 - 1,6 triệu tấn phân NPK các loại và 150 nghìn tấn phân đạm. Ngoài phân bón, các ngành như cao su (săm lốp ôtô, xe đạp, xe máy); chất giặt rửa, các sản phẩm điện hóa (pin, ắcquy), hoá chất cơ bản (xút, axít ...) cũng được phát triển. Trong 10 năm 1998-2008, tốc độ tăng trưởng bình quân của Tổng Công ty là 11,13%, chiếm tỷ trọng 10%, giữ vị trí đáng kể trong toàn ngành công nghiệp.

Thành lập Tập đoàn Hóa chất Việt Nam

Ngày 23/12/2009, Thủ tướng Chính Phủ ban hành Quyết định số 2180 TTg thành lập Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (VINACHEM) và ngày 20 tháng 1 năm 2010, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam đã làm lễ ra mắt tại Hà Nội. Tập đoàn Hóa chất Việt Nam là doanh nghiệp đa sở hữu, trong đó sở hữu nhà nước là chi phối, hoạt động theo mô hình Công ty mẹ - Công ty con, được thành lập theo trên cơ sở xắp xếp, tổ chức lại Tổng công ty Hóa chất Việt Nam. Công ty mẹ - Tập đoàn Hóa chất Việt Nam là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước; được thành lập trên cơ sở tổ chức lại Văn phòng Tổng công ty, các ban chức năng và các đơn vị hạch toán phụ thuộc gồm: Công ty Vật tư và Xuất nhập khẩu Hóa chất; Trung tâm Thông tin KHKT Hóa chất; Trung tâm Thương mại và Dịch vụ Hóa chất. Tập đoàn Hóa chất Việt Nam có trách nhiệm kế thừa các quyền và nghĩa vụ hợp pháp của Tổng công ty Hóa chất Việt Nam theo quy định của pháp luật.

Tại thời điểm thành lập, ngoài Công ty mẹ - Tập đoàn Hóa chất Việt Nam, Tập đoàn có 10 công ty con do tập đoàn nắm giữ 100% vốn điều lệ, 17 công ty con do tập đoàn nắm giữ trên 50% vốn điều lệ khi cổ phần hóa, 16 công ty con do tập đoàn nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ, 1 Viện nghiên cứu, 1 Trường cao đẳng. Ngành kinh doanh chính là đầu tư kinh doanh vốn nhà nước, sản xuất kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất cơ bản, sản phẩm cao su, pin và ắc quy, chất giặt rửa và mỹ phẩm, khí công nghiệp, khai khoáng, sản phẩm hóa dầu, hóa dược…

Sự ra đời của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam là một dấu ấn quan trọng, một bước ngoặt lịch sử, tạo ra thế và lực mới để phát triển Ngành hóa chất Việt Nam trong thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21. Tập đoàn sẽ tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong việc phát triển các ngành trong lĩnh vực hóa chất, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, khai thác triệt để thế mạnh các tài nguyên, chủ động được nguyên liệu đầu vào, hạn chế nhập khẩu nguyên liệu. Đối với từng sản phẩm sẽ có bước đi, lộ trình cụ thể trong việc chiếm lĩnh thị trường nội địa và mở rộng thị trường xuất khẩu. Chúng ta sẽ nhập khẩu công nghệ hiện đại, trình độ tự động hoá cao cho những dự án đầu tư mới ở những lĩnh vực có tính cạnh tranh, nhằm tạo ra các sản phẩm có chất lượng cao, giá thành có sức cạnh tranh, bảo đảm môi trường sinh thái. Đồng thời, Tập đoàn sẽ tiếp tục đầu tư các dự án góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, đảm bảo nhu cầu phân bón (lân, đạm – urê, NPK) trong nước. Phát triển nhanh mạnh hóa chất cơ bản, xúc tiến nhanh cơ sở sản xuất sản phẩm hóa dầu, hóa dược. Đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm hóa chất trên cơ sở tăng sức cạnh tranh của các sản phẩm.

SỰ RA ĐỜI CỦA TẬP ĐOÀN HÓA CHẤT VIỆT NAM

Sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, Ngành Hóa chất đã có một bước tiến quan trọng trong công tác quản lý khi bước vào KH 5 năm 1991-1995, trọng tâm là sự chuyển đối cơ chế quản lý quan liêu, bao cấp sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có sự điều tiết của Nhà nước. CNHC đã thực sự chuyển mình về cả chất lượng, tạo ra sinh lực mới. Đây cũng là giai đoạn tạo ra  những tiền đề rất quan trọng để vươn lên trong thời gian tiếp theo.

Được thành lập theo mô hình Tổng Công ty 91 tại Quyết định 835/QĐ-TTg, ngày 20/12/1995 của Thủ tướng Chính phủ, Tổng Công ty Hóa chất Việt Nam, gọi tắt là Vinachem kế thừa toàn bộ cơ sở vật chất, kỹ thuật, lao động của Tổng cục Hóa chất với 46 đơn vị thành viên trong đó có 39 đơn vị sản xuất kinh doanh độc lập, 2 trường đào tạo nghề và 3 Viện nghiên cứu, tư vấn, thiết kế. Ngoài ra Tổng Công ty còn có 14 Công ty liên doanh có vốn đầu tư nước ngoài. Tổng Công ty được Nhà nước giao nhiệm vụ : Sản xuất kinh doanh nguyên liệu, vật tư hóa chất; các loại phân bón; các loại thuốc trừ sâu, hóa chất bảo vệ thực vật, các loại hoá chất vô cơ, hữu cơ, các loại sản phẩm cao su, chất dẻo, sơn, pin, ắcquy, đất đèn và khí công nghiệp, chất giặt rửa, hương liệu mỹ phẩm; quản lý khai thác chế biến các loại quặng khoáng sản cho sản xuất công nghiệp....

Vào thời gian đó, các nhà máy thuộc Tổng Công ty phần lớn có công nghệ thiết bị cũ, lạc hậu nên sản phẩm làm ra rất khó cạnh tranh với sản phẩm nhập ngoại do chất lượng không ổn định, giá cả lại cao. Việc đầu tư, đổi mới công nghệ thiết bị cũng gặp rất nhiều khó khăn do thiếu vốn, thiếu thông tin thị trường... Thiên tai lũ lụt liên tiếp xảy ra cộng với giá nông sản các loại giảm mạnh làm cho sức mua của nông dân đối với các sản phẩm của Tổng Công ty suy giảm theo. Cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ khu vực và những xung đột chính trị ở Trung Đông cũng làm Tổng Công ty mất đi một số khách hàng truyền thống.

Tuy nhiên, nhờ có chính sách đổi mới của Đảng, được sự chỉ đạo có hiệu quả của các cấp, các ngành, trung ương và địa phương, tập thể lãnh đạo Tổng Công ty đã chủ động và sáng tạo đưa Tổng Công ty vượt qua khó khăn, hoạt động hiệu quả. Phần lớn các Công ty thành viên của Tổng Công ty đã nâng cao được năng lực sản xuất cũng như trình độ công nghệ, kỹ thuật. Các sản phẩm làm ra đã có sức cạnh tranh, nhiều sản phẩm không chỉ có uy tín với bạn hàng trong nước mà còn được xuất khẩu như : Các chất tẩy rửa, phân lân nung chảy, ắcquy, săm lốp ôtô, xe đạp, đồng thời Tổng Công ty cũng đưa ra thị trường nhiều sản phẩm mới như : phân DAP, Axít phôtphoríc, phôtpho vàng, ắcquy, lốp ôtô radian, LAS ...

Trong 10 năm gần đây (1998-2008) trong bối cảnh toàn cầu hoá, hội nhập ngày càng sâu rộng, phải cạnh tranh ngày càng gay gắt cả trong nước và quốc tế, Tổng Công ty có những phát triển vượt bậc và toàn diện trên các mặt sản xuất, kinh doanh, đầu tư xây dựng cơ bản, lao động sáng tạo, ứng dụng thành tựu KHCN, bảo vệ môi trường, công tác xã hội từ thiện ....

Tổng Công ty đã góp phần đảm bảo an ninh lương thực đất nước, mỗi năm cung cấp cho nông dân 1,4 triệu tấn phân chứa lân gồm supe photphat và phân lân nung chảy; đáp ứng 100% nhu cầu của cả nước; khoảng 1,4 - 1,6 triệu tấn phân NPK các loại và 150 nghìn tấn phân đạm. Ngoài phân bón, các ngành như cao su (săm lốp ôtô, xe đạp, xe máy); chất giặt rửa, các sản phẩm điện hóa (pin, ắcquy), hoá chất cơ bản (xút, axít ...) cũng được phát triển. Trong 10 năm 1998-2008, tốc độ tăng trưởng bình quân của Tổng Công ty là 11,13%, chiếm tỷ trọng 10%, giữ vị trí đáng kể trong toàn ngành công  nghiệp.

 Từ khi thành lập Tổng Công ty có 227 dự án đầu tư được thực hiện. Hiện nay Tổng Công ty phấn đấu triển khai hoàn thành một số dự án trọng điểm như : Dự án sản xuất DAP tại Hải Phòng, công suất 330.000T/năm đã đưa vào vận hành cuối năm 2008, trong 2009 đã có tấn sản phẩm DAP đầu tiên được sản xuất tại Việt Nam; Dự án DAP số 2 công suất 330.000T/năm tại Lào Cai; Dự án nhà máy tuyển Apatít Bắc Nhạc Sơn 350.000T/năm; Dự án sản xuất phân đạm từ than cám tại Ninh Bình, công suất 560.000T urê/năm và Dự án mở rộng đạm Hà Bắc đưa công suất lên 500.000 tấn urê/năm; Dự án thăm dò, khai thác và chế biến muối mỏ kali công suất 500.000T/năm tại Lào; Dự án đầu tư thăm dò tiến tới đầu tư khai thác tuyển quặng bôxít quy mô 2 triệu tấn/năm tại Bảo Lộc – Lâm Đồng; Dự án lốp ôtô radial Công ty Cao su Đà Nẵng và Công ty Công nghiệp Cao su Miền Nam; Dự án khí công nghiệp 3.000m3/h; Dự án tổ hợp hoá dầu Long Sơn...

Năm 2006, thực hiện Quyết định 90/2006/QĐ-TTg ngày 24/4/2006 của Thủ tướng Chính phủ, sau khi chuyển sang hoạt động theo mô hình đa ngành nghề và đa sở hữu (Công ty mẹ - Công ty con), Tổng Công ty Hóa chất Việt Nam đã tăng nhanh năng lực sản xuất, kinh doanh, tiếp tục đóng góp lớn cho việc bảo đảm cung ứng nhiều sản phẩm hàng hoá thiết yếu cho nền kinh tế; tạo nguồn thu cho ngân sách; cùng với các Tập đoàn và Tổng Công ty nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong ngành sản xuất phân bón và một số lĩnh vực then chốt của nền kinh tế.

Quy mô vốn sở hữu của Tổng Công ty từ 2006 đã tăng lên đáng kể. Năm 2006, tổng vốn chủ sở hữu của Tổng Công ty là 4.342 tỷ đồng, cuối năm 2008 đã đạt 6.818 tỷ đồng, tăng 56,79; các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu đều vượt so với kế hoạch đề ra, duy trì được tốc độ tăng trưởng.

Song hành với các kết quả trong sản xuất kinh doanh, đầu tư xây dựng, Tổng Công ty Hoá chất Việt Nam cũng là một trong những đơn vị có nhiều thành tích trong việc sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp nhà nước. Từ thành công trong việc thí điểm cổ phần hóa 3 xí nghiệp năm 1999, đến nay, ngoài Công ty mẹ, Tổng Công ty có 10 Công ty con mà Tổng Công ty giữ 100% vốn điều lệ, 10 Công ty trên 50% vốn điều lệ, 11 Công ty liên kết và 4 Công ty liên danh với nước ngoài, một Trường cao đẳng và một Viện nghiên cứu, phát triển. Công tác Đảng, Công đoàn luôn được chú trọng triển khai.

Nhu cầu khách quan đã đặt ra vấn đề hình thành một Tập đoàn kinh tế đủ mạnh để vừa đảm bảo sức cạnh tranh trên thị trường, vừa đủ khả năng huy động vốn, đổi mới công nghệ và nhất là đầu tư vào những công trình trọng yếu có qui mô lớn và công nghệ hiện đại.

Tập đoàn Hóa chất Việt Nam được thành lập theo Quyết định số 2180 TTg ngày 23/12/2009 của Thủ tướng Chính Phủ trên cơ sở xắp xếp, tổ chức lại Tổng công ty Hóa chất Việt Nam. Tập đoàn Hóa chất Việt Nam là doanh nghiệp đa sở hữu, trong đó sở hữu nhà nước là chi phối.

Tại thời điểm thành lập, ngoài Công ty mẹ - Tập đoàn Hóa chất  Việt Nam, Tập đoàn có 10 công ty con do tập đoàn nắm giữ 100% vốn điều lệ, 17 công ty con do tập đoàn nắm giữ trên 50% vốn điều lệ khi cổ phần hóa, 16 công ty con do tập đoàn nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ, 1 Viện nghiên cứu, 1 Trường cao đẳng. Ngành kinh doanh chính là đầu tư kinh doanh vốn nhà nước, sản xuất kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất cơ bản, sản phẩm cao su, pin và ắc quy, chất giặt rửa và mỹ phẩm, khí công nghiệp, khai khoáng, sản phẩm hóa dầu, hóa dược…

Sự ra đời của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam là một dấu ấn quan trọng, một bước ngoặt lịch sử, tạo ra thế và lực mới để phát triển Ngành hóa chất Việt Nam trong thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21. Tập đoàn sẽ tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong việc phát triển các ngành trong lĩnh vực hóa chất, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, khai thác triệt để thế mạnh các tài nguyên, chủ động được nguyên liệu đầu vào, hạn chế nhập khẩu nguyên liệu. Đối với từng sản phẩm sẽ có bước đi, lộ trình cụ thể trong việc chiếm lĩnh thị trường nội địa và mở rộng thị trường xuất khẩu. Chúng ta sẽ nhập khẩu công nghệ hiện đại, trình độ tự động hoá cao cho những dự án đầu tư mới ở những lĩnh vực có tính cạnh tranh, nhằm tạo ra các sản phẩm có chất lượng cao, giá thành có sức cạnh tranh, bảo đảm môi trường sinh thái. Đồng thời, Tập đoàn sẽ tiếp tục đầu tư các dự án góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, đảm bảo nhu cầu phân bón (lân, đạm – urê, NPK) trong nước. Phát triển nhanh mạnh hóa chất cơ bản, xúc tiến nhanh cơ sở sản xuất sản phẩm hóa dầu, hóa dược. Đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm hóa chất trên cơ sở tăng sức cạnh tranh của các sản phẩm.

MỘT SỐ NGÀNH SẢN XUẤT QUAN TRỌNG NHẤT CỦA TỔNG CÔNG TY HÓA CHẤT VIỆT NAM

Phân bón

Đến nay, đã có thêm nhiều loại phân bón sản xuất trong nước như urê, phân hỗn hợp NPK, phân hữu cơ vi sinh, phân bón lá...

Các cơ sở sản xuất phân bón đã rất chú ý nghiên cứu, sản xuất những loại phân bón hỗn hợp phù hợp với từng vùng thổ nhưỡng, cho từng loại cây trồng như lúa, màu và các cây công nghiệp, đồng thời tăng tổng lượng dinh dưỡng trong để nâng cao hiệu quả sử dụng sản phẩm. Từ vài ba loại sản phẩm phân bón với tổng hàm lượng các chất dinh dưỡng trong những năm đầu không quá 18%, đến nay, đã đưa lên tới hàng trăm loại sản phẩm với tổng hàm lượng dinh dưỡng đạt 40 - 55%. Mẫu mã sản phẩm cũng được cải tiến nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

Sản lượng phân bón cũng tăng lên nhanh chóng. Từ chỗ cả nước chỉ sản xuất được hơn 6.000 tấn phốt phát nghiền vào năm 1955, đến nay năng lực sản xuất của cả ngành, ước tính có thể lên tới 3 triệu tấn phân bón các loại, đảm bảo hoàn toàn các yêu cầu về phân lân chế biến, một phần yêu cầu về phân đạm, phần lớn yêu cầu về phân hỗn hợp NPK cho nông nghiệp.

Vào những năm cuối của thế kỷ XX, ở nước ta sản xuất phân bón là lĩnh vực mà trong hoạt động đổi mới công nghệ đã phát huy được nhiều nhất tiềm lực công nghệ trong nước.

Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao (Công ty Supe phốt phát và Hoá chất Lâm Thao) đã liên tiếp 4 lần được mở rộng công suất từ 100.000 tấn/năm lúc ban đầu lên 750.000 tấn/năm hiện nay. Các kỹ sư Việt Nam cũng đã tự thiết kế, xây dựng hoàn chỉnh và đưa vào sản xuất Nhà máy Supe phốt phát Long Thành trên cơ sở một số thiết bị lẻ của nước ngoài.

Tác động thúc đẩy sản xuất của đầu tư công nghệ chiều sâu diễn ra mạnh nhất trong lĩnh vực sản xuất phân lân nung chảy. Việc thiết kế lại và cải tiến lò cao cũng như áp dụng các giải pháp công nghệ mới sử dụng than antraxit thay than cốc, đóng bánh quặng vụn và sản xuất kết hợp với bảo vệ môi trường đã là những yếu tố góp phần vào sự thay đổi tiến bộ vượt bậc của các cơ sở sản xuất phân lân nung chảy ở nước ta.

Trong lĩnh vưc sản xuất phân đạm urê, với dây chuyền công nghệ sản xuất lạc hậu của Nhà máy phân đạm Hà Bắc do Trung Quốc giúp ta xây dựng từ những kế hoạch 5 năm đầu tiên, cán bộ và công nhân Nhà máy đã vận hành dây chuyền ổn định đạt và vượt công suất thiết kế, góp phần đáp ứng một phần yêu cầu phân đạm cho nông nghiệp nước ta.

Ngoài việc đáp ứng nhu cầu trong nước, một số sản phẩm phân bón của Tổng Công ty Hóa chất Việt Nam đã được chào hàng và xuất khẩu ra nước ngoài.

Thuốc bảo vệ thực vật

Trong thời gian này ở Viện Hóa học Công nghiệp và một số cơ sở sản xuất hóa chất đã có các tổ nghiên cứu và sản xuất thử các loại nông dược.

Kể từ năm 1975, ngành công nghiệp hóa chất có một công ty ( Công ty Thuốc sát trùng Việt Nam) chuyên sản xuất các sản phẩm nông dược.

Sản lượng thuốc trừ dịch hại của ngành đã tăng nhanh, từ 3.121 tấn vào năm 1969 lên đến 16.360 tấn vào năm 1999. Đến nay, về cơ bản chúng ta đã có đủ thuốc ngăn chặn các vụ dịch hại trong nông nghiệp.

Ngoài các loại thuốc trừ sâu đáp ứng nhu cầu nông nghiệp, còn sản xuất các sản phẩm gia dụng, vệ sinh phòng dịch.Đây là các sản phẩm vừa đáp ứng nhu cầu trong nước, vừa xuất khẩu. Chất lượng các chế phẩm cũng được luôn luôn cải tiến, thay đổi nhằm đáp ứng hiệu quả và hướng tới các yêu cầu an toàn vệ sinh thực phẩm và môi trường.

Về phương diện công nghệ, từ chỗ hoàn toàn mang tính chất gia công, thiết bị đơn giản và chế tạo ở trong nước, đến nay ở các cơ sở sản xuất đã được trang bị các thiết bị hiện đại, cơ giới hóa, hoặc tự động hóa.

Sản phẩm cao su

Cho đến nay, Tổng Công ty Hóa chất Việt Nam có 3 cơ sở sản xuất cao su chính. Đó là:

1. Công ty Cao su Sao Vàng

3. Công ty Cao su Đà Nẵng.

Sản phẩm trước đây của các cơ sở này chủ yếu là săm lốp xe đạp, săm lốp ôtô (một phần là lốp ôtô đắp), ống dẫn nước phục vụ thủy lợi...

Sau hơn bốn mươi năm phát triển, ngành cao su của Tổng Công ty Hóa chất Việt Nam đã có những tiến bộ vượt bậc trên nhiều mặt. Về sản lượng, Tổng Công ty tập trung chủ yếu vào săm lốp ôtô, xe đạp và xe máy các loại với sản lượng ngày càng lớn, chất lượng ngày càng cao. Đến nay nhiều sản phẩm săm lốp ôtô, xe máy đã có chất lượng tương đương với khu vực hoặc đạt được tiêu chuẩn của các nước tiên tiến.

Các sản phẩm cao su công nghiệp, lốp ôtô bố hướng tâm (radial) cũng đang được các công ty trong ngành đầu tư phát triển.

Hóa chất cơ bản

Các hóa chất cơ bản giữ một vị trí rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, nhất là đối với các ngành công nghiệp, nông nghiệp và y tế. Vì vậy, các cơ sở sản xuất hoá chất cơ bản đã được chú ý đưa vào hoạt động rất sớm.

Nhà máy Hóa chất Việt Trì ( nay là Công ty Hoá chất Việt Trì) đã được Nhà nước quan tâm đầu tư sớm (ngay từ những năm đầu của kế hoạch 5 năm lần thứ nhất). Công ty Hóa chất Việt Trì đã cung cấp các sản phẩm chính là xút, clo lỏng và axit clohyđric.

Công ty Hoá chất cơ bản miền Nam đã sớm nắm bắt được nhu cầu về xút, clo của khu vực phía Nam nên đã có hướng đầu tư chiều sâu, sử dụng công nghệ hiện đại (điện phân dùng membran chọn lọc) nên đã đạt được hiệu quả cao trong sản xuất.

Ngoài một lượng lớn axit sunfuric được dùng để sản xuất phân lân, Công ty Supephotphat và Hoá chất Lâm Thao, Nhà máy Supephôtphat Long Thành (Công ty Hoá chất cơ bản miền Nam) còn cung cấp axit này làm nguyên liệu cho nhiều lĩnh vực sản xuất khác (chẳng hạn acquy, các loại phèn)...

Năm 1996, Công ty Hóa chất Đức Giang đã đầu tư xưởng sản xuất axit photphoric với công suất ban đầu là 2.500 tấn/năm. Từ đó với các thiết bị tự chế tạo trong nước, Công ty đã đưa sản lượng lên 10.000 tấn/năm. Một phần sản phẩm đã được xuất khẩu.

Công ty Phân đạm và Hoá chất Hà Bắc, ngoài sản phẩm urê, còn có amoniac, cacbonic lỏng và rắn là nhữnh hóa chất cơ bản quan trọng cho nhiều lĩnh vực sản xuất, trong đó có công nghiệp lạnh, thực phẩm...

Trong những năm cuối thế kỷ XX, Công ty Apatit Việt Nam đã đầu tư một xưởng sản xuất phôtpho vàng theo phương pháp điện nhiệt với nguyên liệu là quặng apatit và than cốc. Sản phẩm phôtpho đã bước đầu góp phần vào việc đa dạng hoá các sản phẩm đi từ nguyên liệu apatit Lào Cai.

Một mảng rất quan trọng của ngành hàng hoá chất cơ bản là các sản phẩm đi từ quặng bôxit. Trên cơ sở các thiết bị của nhà máy Cophata Tân bình tiếp thu sau ngày giải phóng, chúng ta đã giữ vững và nâng cao công suất sản xuất các loại phèn nhôm và alumin, nâng công suất sản xuất axit sunfuric và sử dụng quặng bôxit Bảo Lộc để chủ động hoàn toàn trong sản xuất.

Ngoài các sản phẩm hoá chất cơ bản kể trên, ngành sản xuất các sản phẩm hoá chất của Tổng Công ty đã sản xuất nhiều mặt hàng khác đáp ứng nhu cầu thị trường như bột nhẹ, than hoạt tính, canxi clorua, các hoá chất tinh khiết, v.v...

LỄ RA MẮT VÀ TỔ CHỨC BAN ĐẦU CỦA TỔNG CÔNG TY HÓA CHẤT VIỆT NAM

LỄ RA MẮT

BAN LÃNH ĐẠO (BAN ĐẦU) CỦA TỔNG CÔNG TY HÓA CHẤT VIỆT NAM

Hội đồng quản trị

Ông Lê Đình Quy - Chủ tịch

Ông Nguyễn Xuân Thúy - ủy viên

Ông Hoàng Sỹ Hiền - uỷ viên (trưởng ban kiểm soát)

Ông Đinh Văn Nghi - uỷ viên

Ông Trần Văn Tứ - uỷ viên

Ban Giám đốc

Ông Nguyễn Xuân Thúy - Tổng Giám đốc

Ông Lương Văn Cầu - Phó Tổng Giám đốc

Ông Trần Tiến Di - Phó Tổng Giám đốc

Bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt - Phó Tổng Giám đốc

CÁC ĐƠN VỊ TRỰC THUỘC TỔNG CÔNG TY HÓA CHẤT VIỆT NAM

Các doanh nghiệp Nhà nước hạch toán độc lập

01. Công ty Apatit Việt Nam

02. Công ty Pyrit

03. Công ty Mỏ

04. Công ty Secpentin và Hóa chất Thanh Hóa

05. Công ty Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao

06. Công ty Phân lân nung chảy Văn Điển

07. Công ty Phân lân Ninh Bình

08. Công ty Phân bón miền Nam

09. Công ty Phân bón và Hóa chất Cần Thơ

10. Công ty Phân đạm và Hoá chất Hà Bắc

11. Công ty Hoá chất và Phân bón Hải Hưng

12. Công ty Hoá chất Việt Trì

13. Công ty Hoá chất Vĩnh Thịnh

14. Công ty Hóa chất Đức Giang

15. Công ty Hóa chất Vinh

16. Công ty Hóa chất cơ bản miền Nam

17. Công ty Thuốc sát trùng Việt Nam

18. Công ty Công nghiệp Hóa chất Đà Nẵng

19. Công ty Công nghiệp Hóa chất Quảng Ngãi

20. Công ty Công nghiệp Hóa chất và Vi sinh

21. Công ty Công nghiệp Cao su miền Nam

22. Công ty Cao su Sao Vàng

23. Công ty Cao su Đà Nẵng

24. Xí nghiệp Liên hợp Pin Hà Nội

25. Công ty Pin - Ăcqui miền Nam

26. Công ty Ăcqui Vĩnh Phú

27. Công ty Ăcqui Tia Sáng

28. Công ty Xà phòng Hà Nội

29. Công ty Bột giặt LIX

30. Công ty Bột giặt NET

31. Công ty Phương Đông

32. Công ty Sơn - Chất dẻo

33. Công ty Sơn Tổng hợp Hà Nội

34. Công ty Que hàn điện Việt - Đức

35. Công ty Khí Công nghiệp

36. Công ty Hơi kỹ nghệ - Que hàn

37. Công ty Đất đèn và Hóa chất Tràng Kênh

38. Công ty Vật tư Xuất nhập khẩu hóa chất

39. Công ty Thiết kế công nghiệp hóa chất

40. Công ty Xây lắp hóa chất

41. Công ty Xây dựng công nghiệp miền Nam

42. Công ty Tài chính hóa chất

Các doanh nghiệp Nhà nước hạch toán phụ thuộc

01. Công ty Phát triển Phụ gia và Sản phẩm dầu mỏ

02. Xí nghiệp Dịch vụ vật tư và Thương mại hóa chất

Các đơn vị sự nghiệp

03. Trường Công nhân kỹ thuật hóa chất

04. Trường Công nhân cơ khí hóa chất

05. Nhà Điều dưỡng hóa chất Đồ Sơn