Những hiểu biết khoa học về hơi thở

12:00' AM - Thứ ba, 14/12/2004

Từ lâu người ta đã biết đến hiện tượng hơi thở có mùi hôi, hay là bệnh hôi miệng. Nhưng ngày nay, bệnh hôi miệng nổi lên như một đối tượng khoa học hấp dẫn bao gồm sự săn sóc con người riêng biệt liên quan đến nhiều mặt, bao quát một phạm vi rộng rãi những lĩnh vực khoa học như vi trùng học, hóa học, sinh lý học và tâm lý học.

Ngày nay, đã có hàng trăm nhà khoa học thuộc các trường đại học nghiên cứu vấn đề này. Hội quốc tế nghiên cứu về mùi của hơi thở (International Society for Breath Odor Reseach - ISBOR) đã được thành lập vào tháng 7 năm 2001. Hội đã tập hợp khoảng 350 người tham dự hội nghị quốc tế lần thứ 5 ở Thủ đô Tokyo của Nhật Bản.

Sự phát triển trong khoa học phản ảnh mối quan tâm chung của cộng đồng về hơi thở có mùi. Theo thống kê của các hãng nghiên cứu thị trường, năm 2000, nước Mỹ đã tiêu tốn 1,8 tỉ USD về kem đánh răng, khoảng 715 triệu USD về gum chăm sóc răng miệng, khoảng 740 triệu USD về nước súc miệng và các nước rửa răng khác, và khoảng 950 triệu USD cho bàn chải đánh răng và sợi rửa răng. Mặc dù, nhiều sản phẩm đó trước hết được dùng để bảo vệ răng miệng, nhưng chắc chắn người ta mua chúng còn để đảm bảo cho hơi thở dễ chịu. Và còn 625 triệu USD được chi dùng cho việc khử mùi của hơi thở, khác với gum và nước súc miệng, ví dụ, dầu bạc hà cho hơi thở được dùng trực tiếp cho mục đích này.

Ngày nay, người ta đã hiểu được khá rõ những nguyên nhân cơ bản gây nên đa số trường hợp hôi miệng. Theo kết quả nghiên cứu do Daniel van Steenberghe ở Trường Đại học Tổng hợp Tel Aviv ở Ixraen tiến hành thì khoảng 85 đến 90% các trường hợp đều xuất phát từ miệng. Giống như với những mùi khác phát ra từ những đám dày đặc vi khuẩn trong cơ thể - như ở nách và lòng bàn chân - mùi hôi trước hết là kết quả trao đổi chất của vi khuẩn.

ở những người khỏe mạnh, chính ở dưới lưỡi, chứ không phải ở răng hay lợi, là nguồn chủ yếu của hơi thở có mùi hôi. Khu vực này ít được nước bọt làm sạch và chứa rất nhiều màng nhầy mỏng làm nơi trú ngụ của vi khuẩn. Những vi khuẩn này hàng ngày làm thối rữa các giọt lỏng dưới mũi và những mảnh vỡ khác trong miệng được tập trung vào đó.

Những nguồn khác làm cho hơi thở có mùi hôi là vệ sinh răng miệng không tốt (nhất là khi để sót thức ăn ở kẽ răng), viêm lợi, chữa răng sai lầm, đánh răng không sạch và các viêm tấy trong khoang miệng. Thường xuyên trong miệng có một dòng nước bọt rửa trôi các vi khuẩn và những sản phẩm hóa học có mùi, còn tất cả những gì làm khô miệng, như nói nhanh, nói dài, bị sốc và nhiều thứ thuốc có thể làm cho tình hình trở nên trầm trọng. Hút thuốc là kẻ thù rõ nhất của hơi thở. Mặc dù, khói thuốc lá có thể làm giảm hoạt động của vi khuẩn, nhưng tác dụng đó lại không bù được việc làm khô miệng, làm xấu răng lợi và sự nhỏ giọt dưới mũi, để lại những chất dư trộn thêm vào những chất có trước.

Có khi hơi thở có mùi hôi gắn liền với bệnh nha chu cấp tính, viêm lợi và do đó, mùi hôi trở thành chìa khóa để bác sĩ và nha sĩ phát hiện bệnh. Hyđro sunfua và metyl mercaptan là những chất độc và có mùi hôi (được tạo ra bởi các vi khuẩn kỵ khí ở trong miệng), chúng làm hư hại tế bào và do đó có thể là nhân tố gây ra bệnh viêm lợi. Ngoài ra, một số loại vi khuẩn trú ngụ ở lợi hoạt động hoàn toàn như tác nhân phát mùi hôi khi phát triển yếm khí trên axit amin. Sự có mặt của những vi khuẩn chủ yếu, như Treponema denticola, Porphyromonas gingivalis và Bacteroides forsytbus trong cao răng hay màng phủ trên lưỡi có thể được xác định sau vài phút trong phòng thí nghiệm của bệnh viện răng hàm mặt.

Trước đây, người ta vẫn cho rằng, những vi khuẩn trong miệng ưa ăn đường không liên quan đến mùi hôi của hơi thở. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu của ông Nir Sterer đã dẫn đến ý kiến khác. Nhiều protein có trong miệng thực ra đều ở dạng glycoprotein, trong đó, đường liên kết với protein. Những vi sinh vật ăn đường có thể cắt phần đường từ glycoprotein và để lại protein trần, khi đó những vi khuẩn ưa protein được cấp thêm nguồn dinh dưỡng cho chúng tiêu hóa. Sterer và các cộng sự gần đây còn cho rằng, lượng đường bị phân hủy enzym trong nước bọt tương quan với mức độ hơi thở có mùi hôi.

Người ta có thể vội vàng kết luận rằng việc loại bỏ hết tất cả những vi sinh vật trên lưỡi có thể là một xử lý hiệu quả đối với bệnh hôi miệng. Tuy nhiên, một số loại vi khuẩn còn đóng vai trò bảo vệ. Thông thường lưỡi của chúng ta là nơi neo đậu của những nấm candida dạng men với số lượng nhỏ, vì bị các vi khuẩn khống chế. Khi lưỡi bị các kháng sinh quét sạch hết vi khuẩn, thì candida có thể trở nên hoạt động mạnh lên và những bệnh candida có thể trở nên nghiêm trọng hơn và càng khó khống chế hơn. Khi đó nảy sinh ý tưởng duy trì cư dân vi khuẩn, nhưng trong điều kiện có kiểm soát.

Nguồn chung nhất của mùi hôi trong hơi thở, sau miệng là mũi và đường dẫn trong mũi. Từ 5 đến 10% trường hợp, mùi phát ra chủ yếu từ mũi, chứ không phải từ mồm và có tính chất rất khác nhau, và cũng lại là dấu hiệu để chẩn đoán cho các bác sĩ hay nha sĩ. Mùi từ mũi có thể là do bệnh viêm xoang hay những gì làm trở ngại hay bao vây dòng niêm dịch.

Viêm amiđan có thể gây ra 3% trường hợp hôi miệng. Hàng trăm bệnh tật và hoàn cảnh khác gây ra ít hơn 1% hiện tượng hôi miệng thường gặp. Một ví dụ thú vị nhưng khá hiếm được gọi là hội chứng mùi cá. Gặp phải hoàn cảnh này người ta cảm thấy nước bọt và mồ hôi  của họ đôi khi có mùi cá. Hội chứng mùi cá, hay trimetylaminuria, bắt nguồn từ sự thiếu hụt enzym thường phá hủy trimetylamin, một phân tử có mùi cá.

Một số gợi ý để làm giảm mùi hôi của hơi thở

- Cẩn thận rửa sạch chính phần sau của lưỡi, tránh làm hỏng lưỡi, thường xuyên cạo lớp nhầy bám trên lưỡi. Cố gắng vượt qua phản xạ nôn.

- Sau khi ăn bữa điểm tâm, rửa sạch miệng và tạo dòng nước bọt.

- Ngăn ngừa tình trạng khô miệng. Nhai kẹo cao su vài phút có thể làm giảm mùi hôi của hơi thở. Uống đủ lượng chất lỏng.

- Sử dụng nước súc miệng. Phương pháp hiệu quả nhất là rửa và súc miệng trước khi đi ngủ. Điều đó ngăn cản phát triển vi sinh vật và mùi trong đêm.

- Rửa sạch miệng sau khi ăn các thực phẩm và uống đồ uống có mùi, như tỏi, hành, bột cari và cà phê. Cẩn thận làm sạch kẽ răng, nhất là sau khi ăn thực phẩm và đồ lên men giầu protein.

- Đánh răng theo chỉ dẫn của nha sĩ.

M.T sưu tầm

Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,