Hướng đi nào cho ngành phân bón ?

12:00' AM - Thứ bảy, 12/04/2003

Kể từ năm 1995 về trước, mỗi năm cả nước tiêu thụ khoảng 8-9 trăm nghìn tấn phân urê, nhưng lượng tiêu thụ trong năm 1996đã đạt tới một triệu tấn và trong năm1997 con số này còn tăng hơn. Đó là chưa kể tới 2 triệu tấn phân hóa học các loại khác đã được sử dụng. Nhưng do mất cân đối giữa sản xuất và tiêu dùng trong nước nên thị trường phân bón không ổn định, tạo ra những cơn sốt liên tục trong năm 1997.

Do sản lượng phân bón sản xuất trong nước quá thấp so với nhu cầu buộc phải bù đấp bằng nhập khẩu. Năm 1996, lượng phân bón nhập khẩu đã đạt tới 2,832 triệu tấn so với 1,5 triệu tấn phân bón hóa học sản xuất trong nước. Nhiều năm qua, thị trường phân bón trong nước bị phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nhưng lại co quá nhiều doanh nghiệp (DN) được phép điều tiết thị trường. Đây là nguyên nhân chủ yếu gây tác động bất lợi cho thị trường phân bón nước nhà. Nhiều khi giá bán phân bón sản xuất trong nước thấp hơn so với giá nhập khẩu. Các DN bán nhanh, bán rẻ thậm chí chịu lỗ để lấy vốn nhanh sử dụng vào các mục đích khác. Giá phân bón xuống thấp (đặc biệt phân urê) làm người nông dân có lợiđôi chút song đã gây ảnh hưởng lớn đến các DN trực tiếp sản xuất ra mặt hàng này.

Liên tiếp từ đầu năm đến nay, giá phân urê giảm chỉ còn 1.850 - 1.900đ/kg. Mặc dù Chính phủ đã ra quyết  định 140 TTG, 141 TTG về bổ sung hạn ngạch nhập khẩu phân bón giao cho Bộ Thương Mại và các doanh nghiệp có trách nhiệm nhập 600.000 tấn phân urê và mới đây có quyết định bổ sung nhập 300.000 tấn, nhằm ổn định thị trường phân bón. Nhiều ý kiến cho rằng để chủ động nguồn cung cấp phân bón, tránh chủ quan, các DN cần tính toán tranh thủ nhập khẩu khi giá phân bón trên thịtrường thế giới đang giảm. Để làmđược điều này, ngoài sự nỗ lực của các DN, nhà nước cần có chính sách hỗ trợ vốn lưu động, vốn vay ưu đãi cho các DN đầu mối đồng thời khuyến khích các DN mở rộng hơnnữa mạng lưới cung ứng trực tiếp tới tay người nông dân.

Song, chính sự cố gắng điều tiết thị trường bằng nhập khẩu phân bón lại làm cho các DN trong nước trực tiếp sản xuất ra mặt hàng này "khóc dở, mếu dở ". Phía người nông dân có lợiđôi chút nhưng cái lợi này khôngđược bảo đảm chắc chắn. Nhiều khi họ sử dụng một cách lệch lạc (do urê giá rẻ dùng nhiều thay cho các loại phân bón hóa học khác). Cuối cùng, chỉ người sản xuất là gặp nhiều khốn khó.

Công ty Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc, một công ty duy nhất trong cả nước sản xuất phân urê đã gặp nhiều khó khăn trong tình hình giá urê thế giới liên tục giảm này. Năm 1997,công ty đã tìm mọi biện pháp để giảm chi phí sản xuất bằng cách: giảm chi phí điện năng, than, chi phí quản lý nhằm giảm giá thành sản phẩm, cố gắng cập nhật thị trường. Song, tính hết tháng 11/1997, công ty vẫn còn tồn kho 41 .000 tấn do không bán được !

Trước tình hình hiện nay, có người đặt câu hỏi: Vậy có nên sản xuất nhiều phân bón nói chung hay phân urê nói riêng hay không ? Theo ôngĐỗ Quang Chiêu - Trưởng phòng kế hoạch và thị trường của Tổng công ty Hóa chất Việt Nam thì nếu như Côngty Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc sản  xuất đủ công suất là 1 30.000 tấn năm,thì nên rút xuống 100.000 tấn/năm. Vì nếu càng sản xuất nhiều, lỗ tuyệt đối càng lớn. Như vậy chỉ nên sản xuất ở mức độ cầm chừng. Mặc dùăn không tránh khỏi lỗ nhưng mức lỗ sẽ giảm đi. Điều quan trọng hơn là nếu công ty ngừng hoạtđộng thì hàng vài trăm CBCNV của công ty mấy chục năm gắn bó với nghề sẽ làm gì, sống ra sao ? lượng máy móc hàng tỷ đồng sẽ biến thành phế liệu chăng ?

Để giải bài toán khó này, không chỉ là nỗ lực của bản thân công ty mà cần có sự chỉ đạo, giúp đỡ của Nhà nước, của Tổng công ty trong việc quan tâm đầu tư để phát triển sản xuất.Được biết năm 1997,Nhà nước đã có biện pháp chỉ đạo giao trách nhiệm cho Công ty Vật tư Nông nghiệp mua 20.000 tấn urê do Công ty Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc sản xuất. Phía Tổng Công ty đãđề nghị Nhà nước tăng vốn lưu động cho công ty 7 tỷđồng để quay vòng vốn, ổn định sản xuất. Một mặt đề nghị đưa sản lượng đạm trong nước vào dự trữ, tạo tiền đề giúp công ty sản xuất.

Hy vọng rằng với những biện phápđã và đang được thực thi sẽ giúp cho thị trường phân bón ổn định, giúp cácDN trong nước mở rộng sản xuất tiến tới cân bằng cung cầu, để không còn lặp lại tình trạng như đã xảy ra trong năm 1997.

HỒNG LIÊN

Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,