Công nghiệp sơn - thực trạng và định hướng

12:00' AM - Thứ sáu, 15/08/2003

Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm của nước ta, các yếu tố như : độ ẩm, lượng bút xạ,  nồng độ muối; nồng độ các tạp chất C02, S02 trong không khí, sự thăng giáng nhiệt độ... sẽ gây ăn mòn và phá huỷ vật liệu nhanh, dẫn đến những thiệt hại lớn về kinh tế. Chỉ với riêng kim loại, theo thống kê hàng năm, sự tổn hao do ăn mòn thường chiếm 1,7 đến 4,5% GDP ở mỗi nước.

Ở Việt Nam, hiện chưa có số liệu thống kê chính xác, nhưng chắc chắn, do điều kiện khí hậu đặc thù của nước ta, tỷ lệ tổn thất sẽ nằm ở phía giới hạn trên. Nếu tạm tính là 3,5% GDP, thì hàng năm thiệt hại do ăn mòn hơn 700 triệu USD.

Cho đến nay, mặc dù các tiến bộ kỹ thuật mới áp dụng ngày càng rộng rãi, nhưng ngay ở các nước có nền công nghiệp phát triển, công nghệ sơn vẫn chiêm một tỷ trọng lớn trong lĩnh vực bảo vệ vật liệu. Vì vậy, nhìn nhận và đánh giá ngành công nghiệp sơn, cần gắn với nhiệm vụ chống ăn mòn kim loại và bảo vệ vật liệu trong điều kiện môi trường nhiệt đới khắc nghiệt của nước ta, đồng thời phải đặt ngành công nghiệp này trong bối cảnh chung của yêu cầu phát triển và xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng của đất nước.

Thực trạng ngành sơn

Trước hết, để dễ dàng hình dung về quy mô và mức độ phát triển của ngành công nghiệp sơn, xin nêu một số chỉ tiêu về tiêu thụ sơn bình quân trên đầu người hàng năm ở một vài nhóm nước:

- Các nước công nghiệp phát triển (Mỹ, Nhật, Hà Lan, Đức) : 16 - 22kg

- Các nước công nghiệp khác : 10 - 17 kg

- Các nước ASEAN, Trung Quốc, Ấn Độ : 5 - 8kg

- Việt Nam:  0,6 - 0,7kg

Như vậy, suất tiêu thụ sơn của ta ở mức rất thấp (nhỏ hơn hàng chục lần so với các nước khác). Điều đó nói lên ngành sơn còn quá non yếu và công tác phòng chống ăn mòn, bảo vệ vật  liệu chưa được đặt đúng với yêu cầu và tầm quan trọng của nó. Cụ thể là : số lượng các nhà máy sản xuất sơn còn ít (8 nhà máy lớn), lại tập trung chủ yếu ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Sản lượng sơn thấp, chủng loại lại nghèo nàn, chủ yếu là các loại sơn thông dụng, có tuổi thọ thấp như sơn dầu biến tính, sơn alkyd... Thiếu nhiều các loại sơn có tuổi thọ cao như các loại sơn cho các kết cấu, công trình ở ven biển, cho tầu biển, dàn khoan, cho tuyến ống dẫn dầu, dẫn khí đốt; các loại sơn vừa chịu được thời tiết tốt, vừa chịu mài mòn cao; sơn phản quang dùng cho ngành giao thông vận tải để phân tuyến, phân luồng, chỉ dẫn giao thông... hoặc các loại sơn  đặc chủng như : sơn phản nhiệt, chịu nhiệt, sơn chịu hoá chất...

Thời gian gần đây, do khả năng nhập nguyên liệu trung gian tương đối dễ dàng, các cơ sở sản xuất sơn đã chú trọng nâng dần chất lượng sản phẩm của mình (các loại sơn alkyd biến tính...), tăng chủng loại sơn, một số cơ sở đã tiến hành liên doanh với các đối tác nước ngoài để mở rộng sản xuất và đẩy mạnh cạnh tranh bằng chất lượng. Nhưng nhìn chung, đến nay thị phần sản xuất trong nước vẫn nhỏ hơn so với sản phẩm của các hãng nước ngoài nổi tiếng, hầu như có mặt đầy đủ ở nước ta.

Hiện trạng máy móc, thiết bị và công nghệ ở các nhà máy chế tạo sơn cũ và lạc hậu, trang bị mới còn rất ít và không đồng bộ, dẫn đến năng suất và chất lượng thấp. Bên cạnh đó, tâm lý sính hàng ngoại của các hộ tiêu thụ sơn, hàng rào thuế quan, chính sách bảo hộ cho các sản phẩm trong nước, là những vật cản cho sự phát triển của ngành sơn.

Lực lượng nghiên cứu về kỹ thuật và công nghệ sản xuất sơn chủ yếu tập trung ở các viện chuyên ngành và một số trường đại học. Tuy kinh phí nghiên cứu do Nhà nước cấp có hạn, nhưng do năng động và năm bắt được thị trường nên những năm gần đây đã có những kết quả nghiên cứu khoa học đáng kể, đón trước được các yêu cầu của thực tế đòi hỏi như các loại sơn chịu khí quyển biển, chịu nhiệt (đến 500oC), sơn cản quang, sơn đường giao thông, sơn cách điện cao áp... Song, việc triển khai, ứng dụng chỉ dừng lại ở quy mô nhỏ, mối liên hệ giữa các cơ sở nghiên cứu và sản xuất cũng như người tiêu dùng chưa được gắn bó chặt chẽ, dẫn đến kết quả triển khai còn nhiều hạn chế, chưa phát huy được vốn chất xám và thiết bị nghiên cứu của các cơ sở nghiên cứu đối với sản xuất.

Định hướng phát triển

Cùng với đà phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật ở nước ta, nhu cầu các loại sơn bảo vệ với chất lượng và tuổi thọ cao sẽ tăng lên không ngừng. Nhằm xây dựng và phát triển ngành công nghiệp sơn trong thời gian tới, xin mạnh dạn đề xuất một số định hướng và kiến nghị sau:

- Về công nghệ chế tạo sơn tuổi thọ cao: trên cơ sở các thiết bị, công nghệ sẵn có, bên cạnh các loại sơn thông dụng hiện nay, cần tập trung chế tạo các hệ sơn tuổi thọ cao như : hệ sơn lót chứa một lượng kẽm cao (75-80%) và sơn lót giàu kẽm (loại >92%) trên cơ sở nhựa êpoxy hay silicát. Hệ sơn phủ trên cơ sở nhựa êpoxy, nhựa polyurêtan cao su clo hoá hay đồng trùng hợp vinyl là các loại có cơ lý tính tốt, có khả năng chịu thời tiết, chịu nước và có độ bền hoá học cao.

- Dù đầu tư thiết bị và công nghệ đắt tiền, nhưng phải từng bước chủ động trong công nghệ sản xuất các loại pigment phổ biến dùng cho sơn, trước hết là công nghệ sản xuất bột kẽm, thứ đến là Ti02 và các loại vật liệu phụ khác.

Cùng với sản xuất các loại sơn có tuổi thọ cao là công nghệ và thiết bị thi công phải tương ứng bao gồm các thiết bị xử lý, làm sạch bề mặt như thiết bị phun các loại hạt mài liên tục, phun hạt mài trong chân không, thiết bị phun tia nước hay tia nước có hạt mài với áp suất cao (cỡ vài trăm atmốphe), vừa để tẩy sạch bề mặt khỏi dầu mỡ, loại trừ các chất bẩn khác vừa để tạo độ nhám cho bề mặt kim loại để nâng cao độ gắn bám giữa lớp sơn với thép và giảm thiểu đến tối đa mức độ gây ô nhiễm môi trường, gây bệnh nghề nghiệp cho công nhân. Bên cạnh đó chú ý đến các thiết bị thi công sơn như phun sơn tĩnh điện, phun nén sơn áp suất cao...

- Tăng cường hợp tác giữa các cơ sở sản xuất với các cơ sở nghiên cứu khoa học thông qua các đơn đặt hàng, tập trung vốn xây dựng một trung tâm nghiên cứu, phát triển chủ động giải quyết các vấn đề công nghệ, thiết bị của ngành sơn.

- Xây dựng các tiêu chuẩn chuyên ngành về chất lượng sơn, công nghệ thi công, về kiểm định, đo lường các tính năng và nghiệm thu sản phẩm./.

NGUYỄN THỊ DƯ

Giám đốc Công ty
Hoá chất - Sơn Hà Nội

Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,