Kiểm soát - xử lý - ngăn ngừa ô nhiễm hóa chất

12:00' AM - Thứ sáu, 15/08/2003

Công nghiệp hóa chất (CNHC) là phân ngành quan trọng của công nghiệp nói chung. Vì sự phát triển bền vững đòihỏi phải có quan điểmvà hành động để tạora những biến đổi theo hướng phát triển tích cực cho ngành công nghiệp hóa chất. Thực tiễn sản xuất cho thấy, vấn đềmôi trườngvà an toàn là 2 yếu tố quan trọng quyết địnhsự tồn tại và phát triển của ngành công nghiệp này. Trên thế giới có rất nhiều hóa chấtđược sử dụng đã gây ra nhữngnguy cơ đốivới môi trườngvà sức khỏe con người.Ở Việt Nam, sự hình thành và phát triển của ngành CNHC trong nhiều thập kỷ qua đã có những đóng góp to lớncho sự phát triển đấtnước vàngày càng được khẳng địnhvề vi trí, vai trò không thể thiếu đượctrong việc tạo ra của cải vật chất phục vụ sản xuất và đờisống. Có một thực tế không thể phủ nhận là do phần lớn các trang thiết bi công nghệ hiện tại đều cũ lạc hậu, đãqua nhiều năm hoạt động, hiệu suất thấp, tiêuhao vật chất cho một đơnvị sản phẩm cao, lượngchất thải từ các nguồn tiêu hao đó thảira môi trườnglớn, trong khi hệ thống xử lý chất thải còn thiếu hoặc không hoàn chỉnh.

Có thể chỉ ra vài số liệu:

- Lượngthải xỉ pyrit của Công ty Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao hàng năm là99.000 tấn, trong đó có lẫn lưuhuỳnh (S) ở dạng FeS; lượng nướcthải khoảng 48.000 m3/ngày, chứa bùn thải gồm: AS2O3, hợp chất flo, H2SO4, SO2hòa tan.

- Với công nghệ chuyển hóa SO2 - SO3 trong sản xuất H2S04 nếu chỉ đạthiệu suất 96-97% và hấp thụ S02-S03 đạt96% thì một số lượngkhí thải đáng kể đã được thải ra môi trường.Nước thảicủa Công ty Phân đạmvà Hóa chất Hà Bắc: 288.000m3/ngày đềucó chứa NH3, H2S04, Xyanua, bùn than, xỉ than. CNHC thường đượccoi là một trong những ngành có nhiều khả năng gây ra nguy cơ ô nhiễmcao, tuy rằng mức độô nhiễm có tính cục bộ và phân tán. Sản xuất hóa chất là quá trình sử dụng nhiều loại vật tư hóa chấtkhác nhau, đồngthời với quá trình sản xuất, tạo ra nhiều chất thải tham gia vào quá trình gây ô nhiễm, không đảmbảo an toàn. Như vậyvấn đềmôi trường- an toàn phải được đặt ra từ khâu tồn trữ, lưu kho (vậttư nguyên liệu), đến quá trình sản xuất sản phẩm và thải các phế thải. Mặt khác có những sự rủi ro về môi trườngđôi khi vượt ngoài tầm kiểm soát của người quản lý sản xuất, do các yếu tố khách quan (như trườnghợp sự cố mất điện...)cũng góp phần làm tăng nguy cơ ô nhiễm.Ranh giới an toàn giữa khu vực sản xuất với khu vực dân cư nhiềunơi đã bịthu hẹp, thậm chí cũng không còn nữa. Đây là hệ quả của sự quản lý lỏng lẻo, không kiên quyết của quá trình phát triển đô thị,nhiều hộ dân cư đãáp sát nhà máy, vi phạm hành lang an toàn, xâm phạm hệ thống thoát chất thải, từ đótạo ra những áp lực gây mâu thuẫn giữa doanh nghiệp với cộng đồng.

Đổi mới công nghệ, bổsung thay thế dần các thiết bị công nghệ lạc hậu, nghiên cứu thay thế các nguyên liệu ít độchại, ít phế thải, tăng cườngkhâu quản lý qui trình công nghệ, hạn chế thấp nhất các sự cố rò rỉ hóa chất (kết hợp tăng cườngkhâu xử lý chất thải) là giải pháp đã đượcxác định ưutiên hàng đầu đểkiểm soát và ngăn ngừa ô nhiễm môi trườngtrong ngành CNHC.

- Một số nhà máy sản xuất phân bón và hóa chất cơ bản đã nghiên cứu áp dụng nhiều giải pháp về công nghệ, đổimới thiết bị, đãgóp phần nâng cao năng suất,giảm định mức tiêu hao, xử lý tốt môi trường. Công ty Phân lân Văn Điểnlà một điển hình tốt, ở đâynhiều giải pháp đã đượcáp dụng một cách đồngbộ từ khâu tận thu triệt đểnguyên liệu, cải tạo hệ thống lò (nâng năngsuất lò cao từ 6 tính lên 8 tấn/h) giảmđáng kể tiêu hao nguyên liệu, năng lượng, đã cải tạo hệ thững xử lý khí lò cao, đảmbảo khi thải đềuqua xử lý trướckhí phóng không, tận thu có hiệu quả phế thải quay trở lại sản xuất.

- Các nhà mày sản xuất axit H2S04 (Hóa chất Tân Bình, Supe phốt phát và Hóa chất lâm Thao, Supe phốt phát Long Thành) đã nghiên cứu cải tiến công nghệ, thiết bị, tính toán thay thế xúc tác mới có mức chuyển hóa cao, độbền lớn đã nâng hiệu suất chuyển hóa tới 98-99%, giảm đáng kểkhí thải ra môi trường.

- Công ty Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao đangđầu tưcải tạo dây chuyền sản xuất H2S04 từ lưu huỳnh,thay cho quặng pyrit sẽ giải quyết tốt vấn đềxỉ thải, môi trườngsạch gọn hơn.

- Nhà máy Hóa chất Biên Hòađã đầutư đổimới thiết bị - công nghệ trong công nghệ sản xuất xút - clo bằng phương phápđiện phân màng trao đổiion tiên tiến đạthiệu quả kinh tế cao, xử lý môi trường tốt hơn (trước đây nhà máylà một điểm nóng về ô nhiễm môi trường trong khu công nghiệp Biên Hòa). Nhà máy đang đầutư giai đoạntiếp theo (nâng công suất hệ thống HCl) hoàn thiện hệ thống xử lý nướcthải, khí thải phấn đấu để đượccấp giấy phép môi trường.

- Công ty Phân đạmvà Hóa chất Hà Bắc trong nhiều nămqua đã thực hiện đầutư chiều sâu đổi mới và cải tạo thiết bị, phấn đấu giảm tiêu hao vật chất xử lý tốt môi trường,tận thu triệt đểNH3, H2 để quay lại phục vụ sản xuất, góp phần tăng sảnlượng NH3,urê cùng một số các sản phẩm phụ khác từ sản xuất urê.

Hiện tại, nhiều dự án về nghiên cứu xử lý chất thải nhằm hạn chế phát thải ra môi trường đã và đang được triển khai như:Kết hợp với việc di dời quy hoạch lại khu vực sản xuất thuốc bảo vệ thực vậtở Công ty VIPESCO; xử lý nướcthải ở Công ty hóa chất Việt Trì, Supe phot phát và Hoá chất Lâm Thao, Phân đạm và Hóa chất  Hà Bắc...đầu tưtrang bị các phương tiện kiểm tra, tự độnghóa đo lường,giúp cho quản lý điều hành sản xuất , đồng thời với kiểm soát, sử lý các sự cố môi trường...Phải nói rằng nhờ những sự cố và tiến bộ nêu trên, bộ mặt cảnh quan môi trường nhiều doanh nghiệp đãcó những thay đổicơ bản đángkể, cho dù còn có nhiều khó khăn trởngại (về tài chính, trình độcông nghệ, cơ chế chính sách cũng như về nhận thức...). Việc chú trọng tập trung vào các giải pháp ngăn ngừa,sử dụng tiết kiệm nguyên liệu, nănglượng,là hưngđi lâu dài vì sự phát triển bền vững.

Khó khăn tồntại chủ yếu hiện nay là các doanh nghiệp không cóđủ tiền vốn cho đầutư xử lýmôi trườngvì vậy Nhànướccần có những cơ chếhỗ trợ như cho vay vốn với lãi suất ưuđãi đối với cácdự án xử lý môi trường.Có các giải pháp về chính sách nhằm khuyến khích việc giảm thiểu chất thải, làm cho các doanh nghiệp nhận thứcđược lợi ích kinh tế do việcgiảm thiểu chất thải.

DƯƠNG ĐĂNG CÁT

Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,