Điều trị ung thư bằng liệu pháp biến đổi gen

10:48' AM - Thứ tư, 28/09/2016

Trong cuộc chiến đấu chống lại bệnh ung thư ngày nay, gần đây các nhà khoa học trên thế giới đã đạt được những tiến bộ quan trọng trong việc áp dụng liệu pháp gen và miễn dịch thay thế thuốc điều trị một số loại bệnh ung thư nguy hiểm.

Điều trị ung thư da

Cuối năm 2015, liệu pháp virut đầu tiên trên thế giới với mục đích điều trị ung thư đã được chấp thuận tại Mỹ. Mục tiêu của nó là ung thư tế bào hắc tố - dạng nguy hiểm nhất của ung thư da. Cơ quan Y tế châu Âu cũng đã khuyến cáo Liên minh châu Âu sớm chấp thuận liệu pháp này.

Virut sử dụng trong liệu pháp trên do Công ty BioVex - một chi nhánh ở Mỹ của Công ty dược phẩm Amgen - sản xuất và được gọi là Imlygic. Imgylic cũng còn được gọi là T-Vec, đây là virut ecpet đã biến đổi gen, nó có thể tác động vào những tổn thương do ung thư tế bào hắc tố gây ra - những vị trí tổn thương này không thể được cắt bỏ hoàn toàn bằng phẫu thuật.

Theo giáo sư Kevin Harrington, người đứng đầu nhóm nghiên cứu, phương pháp điều trị nói trên tấn công tế bào ung thư bằng cả hai hướng, virut trực tiếp tiêu diệt tế bào ung thư đồng thời thúc đẩy hệ miễn dịch của cơ thể chống lại tế bào ung thư. Virut Imlygic được tiêm trực tiếp vào vị trí tổn thương ở bệnh nhân, tại đây nó nhân bản bên trong tế bào ung thư và sản xuất protein GM-SCF tăng cường miễn dịch. Khi đó, các tế bào ung thư sẽ bị tràn ngập bởi virut nên cuối cùng sẽ bị phá vỡ và chết, đồng thời chúng sẽ giải phóng tiếp các hạt virut mới và kháng nguyên bắt nguồn từ khối u. Các nhà nghiên cứu cho rằng, những yếu tố trên kết hợp với nhau sẽ kích thích hệ miễn dịch trong cơ thể tấn công khối u. Tuy nhiên, cơ chế chính xác của hoạt động này vẫn đang được khảo sát kỹ hơn.

Trong các thử nghiệm lâm sàng, 10% bệnh nhân được tiêm Imlygic đã hoàn toàn thuyên giảm bệnh (không còn tìm thấy tế bào ung thư), 16% bệnh nhân thuyên giảm bệnh tối thiểu trong 6 tháng sau khi tiêm thuốc, so với chỉ có 2% bệnh nhân thuyên giảm bệnh khi được cho uống thuốc sargamostin (có chứa GM-GSF tái tổ hợp).

Trong khi đó, 163 bệnh nhân ung thư giai đoạn 3 và đầu giai đoạn 4 được trị liệu bằng T-Vec đã sống được thêm 41 tháng, gần gấp đôi thời gian sống của 66 bệnh nhân ung thư da giai đoạn thấp hơn khi được chữa trị bằng liệu pháp đối chứng.

Tuy nhiên, Imlygic không có bất cứ tác động nào đối với ung thư tế bào hắc tố khi ung thư đã di căn đến não, xương, gan, phổi hoặc các cơ quan nội tạng khác.

Liệu pháp virut nói trên là phương án điều trị quan trọng cho những bệnh nhân mắc chứng bệnh ung thư nguy hiểm và phức tạp này. Công ty Amgen dự kiến, chi phí trung bình cho một liệu pháp sẽ là khoảng 65.000 USD.

Virut T-Vec cũng đang được thử nghiệm lâm sàng cùng với các loại thuốc khác theo liệu pháp miễn dịch. Công ty Amgen đang hợp tác với một số công ty dược phẩm khác như Merck để nghiên cứu phương pháp điều trị ung thư tế bào hắc tố, ung thư cổ và đầu.

Điều trị ung thư máu

Theo kết quả một cuộc nghiên cứu của các nhà khoa học tại Trung tâm nghiên cứu ung thư Fred Hutchinson (Seattle, Mỹ), 94% bệnh nhân mắc bệnh bạch cầu nguyên bào cấp tính (ALL) - một dạng ung thư máu - đã gần như khỏi bệnh sau khi được điều trị bằng các tế bào bạch cầu (tế bào T) đã biến đổi gen. Một nghiên cứu khác cũng cho thấy, 80% bệnh nhân bị bệnh “ung thư hạch không Hodgkin” cũng cho kết quả điều trị rất tích cực với liệu pháp tế bào T khi hơn một nửa số bệnh nhân đã hồi phục sức khỏe sau quá trình điều trị.

Theo giáo sư Stanley Riddell, người đứng đầu dự án nghiên cứu, đây có thể được coi là phát hiện chưa từng có trong y học. Trên thực tế, chưa từng có cuộc nghiên cứu nào cho tỷ lệ đáp ứng tích cực như vậy với các bệnh nhân ung thư ở giai đoạn cuối.

Tế bào T là một trong những thành phần quan trọng của hệ miễn dịch. Chúng đóng vai trò nhận diện các loại virut và vi khuẩn có hại khi các mầm bệnh này xâm nhập vào cơ thể. Về cơ bản, liệu pháp tế bào T là liệu pháp sử dụng những tế bào đã được biến đổi để nhận dạng tốt hơn các tế bào ung thư.

Theo đó, các bác sĩ sẽ tách các tế bào T khỏi cơ thể người bệnh, gắn thêm vào chúng các thụ thể có khả năng tìm diệt ung thư, sau đó đưa trở lại cơ thể người bệnh. Những thụ thể gắn vào được gọi là các thụ thể kháng nguyên lai (Cars), chúng được lấy từ chuột đã biến đổi gen. Sau khi được gắn với các tế bào T, các thụ thể Cars sẽ làm giảm khả năng lẩn trốn của tế bào ung thư trước cơ chế miễn dịch tự nhiên của cơ thể con người, nhờ đó cơ thể người có thể tự tìm diệt chúng.

Nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học tại Viện Khoa học San Raffaele (Milan, Italia) cho thấy, các tế bào T đã biến đổi có khả năng tồn tại ít nhất 14 năm sau khi được đưa vào cơ thể bệnh nhân ung thư. Những tế bào này sẽ hoạt động như một loại vắc-xin ngăn ngừa ung thư tái phát.

Giáo sư Chiara Bonin, người đứng đầu nhóm nghiên cứu, giải thích rằng có thể coi tế bào T đã biến đổi như một loại sinh dược, chúng có thể sống trong cơ thể chúng ta suốt đời. Khi còn nhỏ, chúng ta được tiêm vắc-xin để bảo vệ khỏi bệnh tật thì tế bào T cũng hoạt động theo cơ chế như vậy. Không chỉ tiêu diệt mầm bệnh, tế bào T đã biến đổi còn có khả năng ghi nhớ, sẵn sàng ứng phó nếu ung thư quay trở lại.

Giáo sư Daniel Davis tại Đại học Manchester (Anh) nhận định đây là bước tiến quan trọng trong điều trị ung thư: “Bản chất của liệu pháp miễn dịch là biến đổi tế bào T nhằm cung cấp đáp ứng miễn dịch lâu dài chống lại ung thư. Phương pháp này có tiềm năng tạo nên cuộc cách mạng trong trị liệu ung thư”.

Dù kết quả điều trị rất khả quan, các nhà khoa học cho rằng cần phải có thêm nhiều nghiên cứu khác và hiện chưa thể biết những người bệnh được chữa khỏi liệu có còn tái phát nữa hay không.

Hiện tại, những liệu pháp sinh học như trên cũng đang gặp phải một số thách thức như khó áp dụng, chưa phát huy tác dụng với mọi loại ung thư và chi phí điều trị rất cao. Tuy vậy, với những thành công bước đầu chúng đã mang lại hy vọng lớn cho các bệnh nhân đang hàng ngày phải chống chọi với căn bệnh ung thư quái ác.

HS

Theo ChemistryWorld, 11/2015

Sponsor links (Provided by VIEPortal.net - The web cloud services for enterprises)
Thiết kế web, Thiết kế website, Thiết kế website công ty, Dịch vụ thiết kế website, Dịch vụ thiết kế web tối ưu, Giải pháp portal cổng thông tin, Xây dựng website doanh nghiệp, Dịch vụ web bán hàng trực tuyến, Giải pháp thương mại điện tử, Phần mềm dịch vụ web, Phần mềm quản trị tác nghiệp nội bộ công ty,