Nghị quyết 79-NQ/TW – Động lực chiến lược phát triển kinh tế nhà nước và ngành hóa chất

09:50 SA @ Thứ Ba - 13 tháng 1, 2026

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành ngày 06/01/2026 khẳng định vai trò chủ đạo, tiên phong của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đặc biệt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược, trong đó ngành hóa chất được xác định là một trụ cột quan trọng, vừa phục vụ phát triển kinh tế, vừa bảo đảm quốc phòng, an ninh và an ninh kinh tế quốc gia.

Ngành hóa chất – lĩnh vực then chốt của kinh tế nhà nước

Hóa chất là ngành nền tảng, có vai trò cung cấp nguyên liệu đầu vào cho nhiều ngành sản xuất quan trọng như nông nghiệp, công nghiệp chế biến – chế tạo, năng lượng, y tế, quốc phòng và đời sống dân sinh. Việc Bộ Chính trị đưa hóa chất vào nhóm ngành, lĩnh vực then chốt cần tập trung đầu tư, phát triển các doanh nghiệp nhà nước mạnh cho thấy tầm nhìn chiến lược trong bảo đảm tự chủ sản xuất, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong bối cảnh chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu, biến động thị trường năng lượng, nguyên liệu, việc phát triển ngành hóa chất dựa trên vai trò dẫn dắt của kinh tế nhà nước không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là yêu cầu cấp thiết về an ninh hóa chất, an ninh nguyên liệu và ổn định vĩ mô.

Đổi mới mô hình phát triển ngành hóa chất theo hướng hiện đại, bền vững

Nghị quyết 79-NQ/TW nhấn mạnh yêu cầu kinh tế nhà nước phải tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đối với ngành hóa chất, đây là định hướng mang tính đột phá, đòi hỏi thay đổi căn bản mô hình tăng trưởng từ khai thác, sản xuất truyền thống sang phát triển dựa trên khoa học – công nghệ, công nghệ lõi, công nghệ sạch và kinh tế tuần hoàn.

Các doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực hóa chất cần đi đầu trong:

- Đầu tư nghiên cứu, làm chủ công nghệ sản xuất hóa chất cơ bản, hóa chất kỹ thuật, hóa chất chuyên dụng và vật liệu mới;

- Áp dụng công nghệ tiên tiến nhằm giảm tiêu hao năng lượng, giảm phát thải, xử lý triệt để chất thải, hướng tới sản xuất xanh;

- Phát triển các sản phẩm hóa chất thân thiện môi trường, phục vụ nông nghiệp bền vững, công nghiệp công nghệ cao và chuyển dịch năng lượng.

Tái cơ cấu doanh nghiệp hóa chất nhà nước gắn với nâng cao hiệu quả quản trị

Một nội dung xuyên suốt của Nghị quyết là yêu cầu cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước một cách thực chất, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tài sản nhà nước và áp dụng chuẩn mực quản trị hiện đại theo thông lệ quốc tế. Đối với ngành hóa chất, điều này đặt ra yêu cầu:

  • Rà soát, sắp xếp lại các doanh nghiệp, dự án đầu tư, xử lý dứt điểm các dự án thua lỗ, kém hiệu quả;
  • Tập trung hình thành các tập đoàn, tổng công ty hóa chất mạnh, có quy mô lớn, đủ năng lực dẫn dắt thị trường trong nước và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu;
  • Đẩy mạnh quản trị số, minh bạch hóa hoạt động sản xuất kinh doanh, tách bạch nhiệm vụ chính trị và nhiệm vụ kinh doanh.

Việc áp dụng các nguyên tắc quản trị OECD và chuyển đổi số toàn diện sẽ giúp doanh nghiệp hóa chất nâng cao năng suất, giảm chi phí, kiểm soát rủi ro và tăng khả năng cạnh tranh quốc tế.

Gắn phát triển hóa chất với an ninh tài nguyên, môi trường và quốc phòng

Nghị quyết 79-NQ/TW đặt vấn đề quản lý, khai thác hiệu quả tài nguyên khoáng sản, tài nguyên nước, đất đai và bảo vệ môi trường là yêu cầu xuyên suốt. Ngành hóa chất, với đặc thù sử dụng nhiều tài nguyên và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm, cần đi đầu trong việc:

- Sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên khoáng sản phục vụ sản xuất hóa chất;

- Kiểm soát chặt chẽ an toàn hóa chất, an toàn môi trường, phòng ngừa sự cố;

- Đầu tư công nghệ xử lý chất thải, tái chế, tái sử dụng nguyên liệu, phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn.

Bên cạnh đó, ngành hóa chất còn có vai trò quan trọng trong phục vụ quốc phòng, an ninh, dự trữ quốc gia và ứng phó với các tình huống khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh, góp phần bảo đảm ổn định xã hội và đời sống nhân dân.

Phát huy vai trò dẫn dắt của kinh tế nhà nước trong chuỗi giá trị hóa chất

Theo tinh thần Nghị quyết, doanh nghiệp nhà nước trong ngành hóa chất không chỉ sản xuất kinh doanh hiệu quả mà còn có trách nhiệm dẫn dắt, kích hoạt và lan tỏa nguồn lực xã hội, thúc đẩy liên kết với khu vực tư nhân, doanh nghiệp khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thông qua các hình thức hợp tác, liên doanh, chuyển giao công nghệ, doanh nghiệp hóa chất sẽ góp phần hình thành các chuỗi giá trị bền vững, nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế.

Cụ thể hóa nghị quyết bằng hành động thực tiễn

Quán triệt sâu sắc tinh thần các nghị quyết của Trung ương và Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước và ngành hóa chất, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam đã sớm chủ động xây dựng các bước chuẩn bị đồng bộ cho việc tổ chức triển khai thực hiện trong toàn hệ thống. Trong đó, Nghị quyết 59-NQ/TW được xác định là mũi nhọn, đóng vai trò định hướng xuyên suốt cho quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, tái cơ cấu và nâng cao năng lực cạnh tranh của Tập đoàn trong giai đoạn mới.

Trên cơ sở rà soát tổng thể chiến lược phát triển, danh mục ngành nghề, dự án đầu tư và hệ thống quản trị hiện hành, Tập đoàn đã từng bước cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ của các Nghị quyết Trung ương thành các chương trình hành động, lộ trình triển khai và nhóm giải pháp trọng tâm, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và gắn với thực tiễn sản xuất – kinh doanh. Trọng tâm được đặt vào việc tái định vị và khẳng định vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước trong ngành hóa chất, gắn phát triển sản xuất với khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tài sản nhà nước.

Song song với đó, Tập đoàn chú trọng công tác chuẩn bị về tổ chức, nguồn nhân lực và cơ chế phối hợp; tăng cường tuyên truyền, quán triệt nghị quyết tới đội ngũ cán bộ quản lý, người lao động nhằm tạo sự thống nhất cao về nhận thức và hành động. Việc triển khai Nghị quyết 59-NQ/TW và Nghị quyết 79-NQ/TW không được xem là nhiệm vụ riêng lẻ, mà được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển dài hạn của Tập đoàn, gắn chặt với yêu cầu bảo đảm an ninh hóa chất, an ninh nguyên liệu, phát triển bền vững và thực hiện vai trò trụ cột của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế.

Với sự chuẩn bị bài bản, chủ động và có chiều sâu, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc đưa các nghị quyết của Đảng nhanh chóng đi vào thực tiễn, biến định hướng chiến lược thành động lực cụ thể cho tăng trưởng, đổi mới và phát triển, qua đó khẳng định vai trò tiên phong, nòng cốt của Tập đoàn trong sự phát triển của ngành hóa chất và nền kinh tế đất nước.

Nghị quyết số 79-NQ/TW đã mở ra định hướng chiến lược rõ ràng cho sự phát triển của kinh tế nhà nước nói chung và ngành hóa chất nói riêng trong giai đoạn mới. Việc quán triệt và triển khai hiệu quả Nghị quyết không chỉ giúp ngành hóa chất phát triển bền vững, hiện đại, mà còn góp phần quan trọng vào mục tiêu xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự cường, đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.