Tin thị trường và sản phẩm

Giá phân bón tăng cao: Chính sách của EU và thực trạng nông nghiệp Mỹ

Biên tập nội dung: Bảo Hiền
03:54 CH @ Thứ Ba - 26 tháng 5, 2026

EU tạm miễn thuế phân bón để hỗ trợ nông dân

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) ngày 22/5 thông báo sẽ tạm thời miễn thuế hải quan trong vòng một năm đối với một số loại phân bón gốc nitơ, bao gồm urê và amoniac, nhằm giảm thiểu tác động từ cuộc chiến Iran đối với ngành nông nghiệp khu vực.

Một nông dân Pháp cầm các hạt phân bón nitơ màu trắng trong tay tại trang trại của mình ở Arville, Pháp, ngày 7 tháng 5 năm 2026. Ảnh: Reuters/Alice Sacco

Kể từ khi eo biển Hormuz gần như đóng cửa hoàn toàn, giá phân bón toàn cầu đã tăng mạnh do khoảng một phần ba lượng phân bón thương mại thế giới vận chuyển qua tuyến đường này. Mặc dù EU không phụ thuộc trực tiếp vào nguồn phân bón nitơ từ Trung Đông — tỷ lệ nhập khẩu từ khu vực này chỉ khoảng 3% đối với amoniac và 1–2% đối với phân bón nitơ — song các nước vẫn đồng loạt tìm kiếm nguồn thay thế, kéo theo giá tất cả các loại phân bón đều tăng.

Biện pháp miễn thuế không áp dụng với hàng nhập khẩu từ Nga và Belarus. Để cân bằng lợi ích của các nhà sản xuất trong khối, EU giới hạn hạn ngạch được miễn thuế ở mức tương đương lượng nhập khẩu theo quy chế tối huệ quốc (MFN) năm 2024 cộng 20% khối lượng nhập từ Nga và Belarus trong cùng năm đó. Các biện pháp sẽ có hiệu lực sau vài ngày khi được công bố trên Công báo chính thức của EU.

Trước đó, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đã cảnh báo rằng nếu tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz kéo dài, nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu là có thực.

Nông dân Mỹ đối mặt với khó khăn chồng chất

Tại Hoa Kỳ, người nông dân đang chịu tác động đồng thời từ nhiều phía: giá nhiên liệu và phân bón tăng cao do ảnh hưởng từ xung đột Iran, cùng với đợt hạn hán diện rộng nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Theo Cục Nông nghiệp Kentucky, kể từ khi eo biển Hormuz bị đóng cửa vào cuối tháng 2, giá dầu diesel nông nghiệp đã tăng 72%. Giá urê — một loại phân đạm chủ lực được sản xuất nhiều ở khu vực Vùng Vịnh — tăng 55%, trong khi một loại phân bón gốc nitơ khác tăng 33%.

Hơn 60% diện tích lục địa Hoa Kỳ hiện đang trong tình trạng hạn hán, tăng từ mức 43% vào đầu năm 2026 và 33% so với cùng kỳ năm ngoái. Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo sản lượng lúa mì đỏ cứng mùa đông — nguyên liệu làm bánh mì — sẽ xuống mức thấp nhất kể từ năm 1957.

Tại Texas, nhiều nông dân cho biết không mua phân bón trước mùa vụ và có khả năng không sử dụng phân bón trong vụ này. Nông dân Tommy Salisbury ở Tulsa County, Oklahoma, nhận xét rằng gói hỗ trợ 12 tỷ USD của chính quyền Trump nhằm bù đắp thiệt hại từ thuế quan đã bị xóa sạch bởi chi phí đầu vào tăng vọt. Khảo sát của Liên đoàn Nông nghiệp Mỹ (American Farm Bureau Federation) cho thấy phần lớn nông dân không đủ khả năng mua đủ lượng phân bón cần thiết cho vụ này.

Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins thừa nhận ngành nông nghiệp đang đối mặt với giai đoạn khó khăn: "Chúng tôi đang chứng kiến giá tăng đáng kể trong khi nền kinh tế nông nghiệp đang gặp nhiều thách thức."

Nguồn:

https://www.reuters.com/world/eu-suspends-duties-fertilizers-ease-impact-hormuz-crisis-farmers-2026-05-22/
https://www.reuters.com/business/environment/am-i-out-drought-rising-costs-iran-war-deepen-pain-us-farmers-2026-05-20/