Tin thị trường và sản phẩm

ĐIỂM CHÍNH

• Doanh nghiệp hóa chất tìm kiếm nguồn nguyên liệu đầu vào và cảng thay thế 
• Trung Quốc vẫn duy trì lợi thế chi phí bất chấp thuế quan 
• Nhiên liệu sinh học và tái chế nổi lên là các hướng đi xanh dài hạn quan trọng 

Nội dung này là một phần của loạt bài phân tích các chủ đề chính từ Hội nghị Hóa dầu Thế giới (World Petrochemical Conference) diễn ra tại Houston từ ngày 23–27/3.

Sự gián đoạn chuỗi cung ứng và dòng chảy thương mại do chiến tranh tại Trung Đông đã trở thành tâm điểm thảo luận tại Hội nghị Hóa dầu Thế giới ngày 26/3.

Biến động thị trường đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư vào khả năng chống chịu trong bối cảnh bất định và biến động. Đồng thời, xung đột cũng làm nổi bật hơn các thách thức và cơ hội mang tính cấu trúc vốn đã tồn tại từ trước và dự kiến sẽ tiếp tục kéo dài ngay cả sau khi chiến tranh kết thúc.

Nỗ lực tăng cường khả năng chống chịu

Theo các nhà phân tích của S&P Global Energy CERA, gián đoạn nguồn cung do chiến tranh có thể khiến các công ty hóa chất tìm kiếm nhà cung cấp nguyên liệu thay thế ở các khu vực khác.

Những tín hiệu ban đầu về việc thay đổi tuyến vận chuyển đã xuất hiện trong dòng chảy hàng hóa, theo ông John Moseley, Giám đốc Thương mại của Cảng Houston.

Houston – cảng lớn nhất Mỹ tính theo sản lượng – đã ghi nhận “sự gia tăng đáng kể trong vận chuyển hóa chất bằng container, bao gồm cả chất lỏng và nhựa/resin, tăng mạnh trong thời gian ngắn” trong những tuần gần đây, có thể cho thấy dòng hàng tăng sang châu Á và châu Âu.

Các diễn giả tại hội nghị cho biết ngành đang chuyển từ cách ra quyết định thuần túy dựa trên kinh tế sang cách tiếp cận cân bằng hơn, ưu tiên chi phí hợp lý, an ninh và độ tin cậy, từ đó định hình lại địa điểm xây dựng công suất sản xuất.

“Việc đóng cửa eo biển Hormuz chưa từng xảy ra trước đây,” ông Kurt Barrow, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách nghiên cứu dầu, nhiên liệu và hóa chất của S&P Global Energy cho biết. “Nhưng trong tương lai, đây là kịch bản có khả năng xảy ra cao hơn. Iran hiện đã nhận thức rõ sức mạnh của mình đối với tuyến đường này.”

Trước những lo ngại này, các doanh nghiệp đã chuyển trọng tâm sang nâng cao khả năng tồn tại dài hạn.

“Điều quan trọng hiện nay là sự linh hoạt, cùng với hệ thống và quy trình đủ mạnh để phản ứng nhanh với rủi ro,” ông Vishal Goradia, CEO của Vinmar International, nhận định.

Thách thức và cơ hội

Các diễn giả tại WPC 2026 tiếp tục thảo luận về những thách thức và giải pháp mang tính dài hạn đã tồn tại từ trước khi xảy ra gián đoạn tại eo biển Hormuz.

Tình trạng dư cung toàn cầu khiến một số thị trường hóa chất suy giảm trong năm 2025 được dự báo sẽ tiếp diễn ngay cả sau khi chiến tranh kết thúc, qua đó nhấn mạnh nhu cầu cắt giảm chi phí, tái cấu trúc và nâng cao hiệu quả hoạt động.

“Tuy nhiên, ngành sẽ phục hồi; tỷ lệ vận hành sẽ tăng trở lại và nhu cầu sẽ tăng trưởng. Những doanh nghiệp tồn tại sẽ là những doanh nghiệp đạt được xuất sắc trong vận hành và xây dựng được khả năng chống chịu,” ông Andre Wilkie, Giám đốc chiến lược và tích hợp tại XRG, cho biết.

Các diễn giả cũng kêu gọi sự rõ ràng hơn về chính sách, khi sự không chắc chắn trong chính sách thương mại và thuế của Mỹ đã gửi tín hiệu trái chiều tới nhà đầu tư, ảnh hưởng đến các hoạt động như công suất sản xuất phân bón nội địa.

“Có mối tương quan rõ ràng giữa chính sách tốt và đầu tư vào công suất amoniac tại Mỹ. Chính sách năng lượng và đầu tư hợp lý sẽ thúc đẩy phản ứng của ngành,” bà Veronica Nigh, Kinh tế trưởng tại The Fertilizer Institute, nhận định.

Thảo luận chính sách cũng tập trung vào các biện pháp thuế quan, với các diễn giả trong lĩnh vực styren và aromatic (những hóa chất cơ bản dùng để sản xuất nhựa) cho rằng năng lực cạnh tranh về chi phí và tình trạng dư thừa công suất của Trung Quốc vẫn là thách thức lớn đối với doanh nghiệp toàn cầu.

Lợi thế chi phí giúp Trung Quốc duy trì lợi nhuận “ngay cả khi chịu mức thuế lên tới 50% đối với một số sản phẩm,” bà Janet Kong, CEO của Hengli Petrochemical International, cho biết. “Miễn là bạn có lợi thế chi phí, bạn vẫn có thể xuất khẩu. Sản phẩm Trung Quốc luôn tìm được thị trường, dù không trực tiếp vào Mỹ thì vẫn đến đó dưới những hình thức khác.”

Hướng đi xanh

Các diễn giả cũng nhấn mạnh các sáng kiến xanh mà ngành hóa chất có thể theo đuổi nhằm nâng cao tính kinh tế tuần hoàn — với điều kiện có môi trường thuận lợi.

“Điều làm giảm sức cạnh tranh tại Mỹ hiện nay là chi phí chuyển đổi từ chai nhựa sang mảnh nhựa tái chế,” ông Alasdair Carmichael, Giám đốc Hiệp hội Tài nguyên Bao bì PET Quốc gia, cho biết, ám chỉ những khó khăn trong việc thúc đẩy tái chế truyền thống.

Một số ý kiến đề xuất đầu tư mạnh vào nhiên liệu tái tạo từ nguyên liệu nông nghiệp như một hướng thay thế cho tái chế nhựa, đồng thời tạo ra sự cộng hưởng với các ngành khác.

“Nhiên liệu hàng không bền vững và diesel tái tạo có thể giúp tiêu thụ lượng nông sản dư thừa,” ông Alfredo Torres, Giám đốc điều hành tại S&P Global Energy, nhận định. “Năng suất nông nghiệp liên tục tăng vượt nhu cầu, khiến đất nông nghiệp Mỹ chịu áp lực cạnh tranh. Nhiên liệu sinh học có thể giải quyết đồng thời bài toán bền vững năng lượng và dư thừa nông sản.”