Tin thị trường và sản phẩm

Năm 2025 chứng kiến ngành hóa chất chịu tác động mạnh từ tăng trưởng kinh tế yếu, biến động địa chính trị và thương mại, cùng với môi trường pháp lý ngày càng phân mảnh – những xu hướng được dự báo sẽ tiếp tục gây áp lực trong năm 2026, theo các chuyên gia.

“Bước vào năm 2026, ngành hóa chất đang tiến gần đáy của một chu kỳ vốn,” hãng tư vấn Deloitte nhận định trong báo cáo Triển vọng Ngành Hóa chất 2026. “Mặc dù đã thể hiện khả năng chống chịu trước các cú sốc từ đại dịch và lạm phát, ngành hiện phải đối mặt với tình trạng dư thừa công suất, nhu cầu yếu và sự bất định toàn cầu,” báo cáo cảnh báo.

Deloitte cho biết triển vọng năm 2026 có phần kém tích cực hơn năm 2025, đồng thời lưu ý: “Nhu cầu nhiều khả năng vẫn không đồng đều ở các thị trường tiêu thụ chính, trong khi tình trạng dư cung kéo dài ở các hóa chất cơ bản tiếp tục gây áp lực lên công suất vận hành và biên lợi nhuận.”

Khi biên lợi nhuận sụt giảm, các doanh nghiệp hóa chất đã bắt đầu cắt giảm chi phí, tái cấu trúc và đóng cửa nhà máy. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp diễn trong năm 2026 khi các công ty rà soát lại các tài sản hoạt động kém hiệu quả.

Deloitte cũng cho biết tình trạng dư thừa công suất toàn cầu trong lĩnh vực hóa chất cơ bản đang gia tăng. Nhiều nhà máy ethylene và polyethylene mới đang đi vào hoạt động tại Mỹ và Qatar, trong khi Trung Quốc tiếp tục mở rộng công suất polypropylene, khiến châu Âu và một số khu vực châu Á gặp bất lợi về chi phí.

“Trong bối cảnh nhu cầu phục hồi yếu và công suất mới liên tục được bổ sung, khả năng sẽ có thêm các đợt đóng cửa nhà máy,” báo cáo cảnh báo.

Tuy nhiên, biên lợi nhuận mỏng và tình trạng dư cung không tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A). Deloitte nhận định thị trường hiện “thiếu cả người mua lẫn tài sản hấp dẫn”. Dù khó kỳ vọng tăng trưởng mạnh trong các thương vụ trước khi thị trường ổn định trở lại, việc tái đánh giá danh mục đầu tư có thể thúc đẩy làn sóng hợp nhất sau năm 2026.

Phân tích của Hội đồng Hóa học Mỹ (ACC) cũng cho thấy một bức tranh khó khăn tương tự trong năm 2025, nhưng tỏ ra lạc quan hơn đôi chút về triển vọng ngành hóa chất Mỹ trong nửa cuối năm 2026.

“Ngành hóa chất Mỹ đã đối mặt với môi trường kinh tế đầy thách thức trong năm 2025,” bà Martha Moore, Kinh tế trưởng của ACC cho biết. “Dù mức độ bất định chưa từng có đã gây khó khăn cho ngành và các thị trường khách hàng trong năm qua, chúng tôi kỳ vọng sẽ có sự phục hồi bắt đầu từ giữa năm 2026.”

Hơn 80% sản phẩm hóa chất cơ bản và chuyên dụng được tiêu thụ bởi khu vực công nghiệp, do đó triển vọng của ngành phụ thuộc lớn vào bức tranh chung của nền sản xuất.

Sản xuất hóa chất tại Mỹ khởi đầu năm khá tích cực nhưng suy yếu dần, khiến sản lượng cả năm chỉ tăng 0,7%. Mức tăng ở các phân khúc hóa chất cơ bản, hóa chất chuyên dụng và hóa chất nông nghiệp bị bù trừ bởi sự sụt giảm ở nhóm hóa chất tiêu dùng.

ACC cho biết trong năm 2025, chỉ có 9 trong số 20 ngành sử dụng hóa chất chính ghi nhận tăng trưởng, nhưng con số này có thể tăng lên 12 ngành trong năm 2026. Ngành ô tô – một thị trường tiêu thụ quan trọng – mỗi chiếc xe trung bình sử dụng hơn 4.400 USD sản phẩm hóa chất – dự kiến doanh số sẽ giảm nhẹ trong năm tới. Thị trường nhà ở, một lĩnh vực quan trọng khác, được dự báo sẽ đi ngang trong năm 2026.

Sản lượng hóa chất cơ bản của Mỹ năm 2025 chỉ tăng nhẹ so với năm 2024, khi tăng trưởng ở hóa chất hữu cơ, cao su tổng hợp và sợi nhân tạo bù đắp cho sự suy giảm ở hóa chất vô cơ và nhựa. Sản lượng hóa chất chuyên dụng và hóa chất nông nghiệp tăng trong năm, trong khi hóa chất tiêu dùng giảm.

Theo ACC, trong năm 2026, sản lượng hóa chất cơ bản dự kiến tăng 1,2%, trong khi hóa chất chuyên dụng gần như đi ngang do nhiều ngành tiêu thụ cuối vẫn gặp khó khăn. Sản lượng hóa chất nông nghiệp và hóa chất tiêu dùng dự kiến giảm lần lượt 1,0% và 1,5%.

Trên toàn cầu, sản lượng hóa chất tăng 2,6% trong năm 2025 và dự kiến tiếp tục tăng ở mức vừa phải 1,9% trong năm 2026. Xuất khẩu hóa chất của Mỹ giảm 2,0% trong năm 2025 và dự kiến giảm thêm 0,6% trong năm 2026, trong khi nhập khẩu cũng giảm và được dự báo giảm tiếp 1,6% trong năm 2026. Tuy nhiên, cả xuất khẩu và nhập khẩu được kỳ vọng sẽ phục hồi trong giai đoạn 2027–2028.

“Dù Mỹ vẫn duy trì thặng dư thương mại hóa chất trong suốt giai đoạn dự báo, nhưng do cạnh tranh nhập khẩu không công bằng và tình trạng quản lý quá mức, ngành có nguy cơ đánh mất lợi thế cạnh tranh trên thị trường toàn cầu,” ACC cảnh báo.

Dù vậy, triển vọng dài hạn của ngành hóa chất Mỹ vẫn tích cực, nhờ lợi thế về năng lượng và nguyên liệu đầu vào, cùng với làn sóng đầu tư hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), dự kiến sẽ thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm hóa chất.

Đối với châu Âu, triển vọng được đánh giá là khó khăn hơn. Tổ chức ngành hóa chất châu Âu Cefic cho biết năm 2025 là một năm “đầy thách thức và chuyển đổi”, đồng thời cảnh báo khu vực này đang mất dần vị thế trong một thị trường toàn cầu biến động nhanh.

“Thị phần của châu Âu trong thị trường hóa chất toàn cầu đã giảm xuống còn 13%, trong khi Trung Quốc hiện chiếm 46% doanh số toàn cầu và trở thành nguồn nhập khẩu hóa chất lớn nhất của EU,” Cefic cho biết.

Giá năng lượng tiếp tục là một vấn đề đáng lo ngại, cùng với nhu cầu yếu, áp lực nhập khẩu gia tăng và mức sử dụng công suất thấp – thấp hơn 9,5% so với giai đoạn 2014–2019.

“Dù châu Âu vẫn là khu vực xuất khẩu ròng – đặc biệt nhờ các sản phẩm hóa chất chuyên dụng giá trị cao – nhưng thặng dư thương mại không theo kịp tăng trưởng toàn cầu, và khu vực này đang mất dần vị thế so với các nhà xuất khẩu lớn khác,” Cefic nhận định.

Trong hai thập kỷ qua, ngành hóa chất toàn cầu đã có sự tái cân bằng đáng kể: thị phần của Mỹ giảm từ 22% xuống 12%, trong khi EU giảm từ 27% xuống 13%. Ngược lại, Trung Quốc đã tăng mạnh thị phần từ 10% năm 2004 lên 46% vào năm 2024.