Tin thị trường và sản phẩm

Trong bối cảnh nhu cầu lưu trữ năng lượng và xe điện tiếp tục tăng mạnh, công nghệ pin ion natri (sodium-ion battery) đang nổi lên như một đối thủ tiềm năng của pin lithium-ion. Với lợi thế về nguồn nguyên liệu dồi dào, chi phí thấp và khả năng hoạt động ổn định trong điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt, pin ion natri được dự báo sẽ ngày càng chiếm vị trí quan trọng trên thị trường, đặc biệt trong lĩnh vực lưu trữ năng lượng.

Lợi thế từ nguồn nguyên liệu và chi phí

Theo đánh giá của Argus Consulting, tốc độ thương mại hóa pin ion natri đang diễn ra nhanh hơn dự báo, tạo ra sức ép cạnh tranh ngày càng lớn đối với pin lithium-ion. Xu hướng này càng rõ nét khi giá các hợp chất lithium liên tục biến động, làm giảm lợi thế chi phí vốn là điểm mạnh của công nghệ pin lithium.

Các chuyên gia cho rằng pin ion natri bắt đầu trở nên cạnh tranh về mặt kinh tế đối với các ứng dụng phổ thông khi giá lithium carbonate duy trì trên mức 150.000 nhân dân tệ/tấn (khoảng 21.600 USD/tấn) trong thời gian dài.

Thực tế, giá lithium carbonate - nguyên liệu chủ yếu để sản xuất pin lithium-ion - đã liên tục tăng trong những tháng gần đây, đạt 160.000-165.000 nhân dân tệ/tấn (giá xuất xưởng) vào cuối tháng 1/2026. Đà tăng xuất phát từ việc nhiều mỏ lithium lớn chậm khôi phục hoạt động, một số nhà sản xuất trong nước cắt giảm sản lượng, cùng với việc Trung Quốc điều chỉnh chính sách hoàn thuế xuất khẩu pin lithium-ion khiến nhu cầu mua nguyên liệu tăng sớm.

Trong khi đó, nguồn cung lithium của Trung Quốc vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu. Năm 2025, nước này nhập khoảng 7,75 triệu tấn tinh quặng spodumene, trong khi giá quặng spodumene hàm lượng 6% Li₂O đã tăng gần 150%, lên 2.000-2.400 USD/tấn CIF Trung Quốc.

Ngược lại, natri là nguyên tố có trữ lượng phong phú và phân bố rộng trên toàn cầu. Theo ước tính của ngành, nguồn tài nguyên natri lớn gấp khoảng 450 lần so với lithium. Bên cạnh đó, chi phí nguyên liệu để sản xuất pin ion natri hiện thấp hơn khoảng 40% so với pin lithium sắt phosphate (LFP).

Phù hợp với lưu trữ năng lượng quy mô lớn

Một ưu điểm nổi bật khác của pin ion natri là khả năng vận hành trong điều kiện nhiệt độ thấp. Công nghệ này có thể duy trì trên 90% dung lượng ở nhiệt độ -40°C, phù hợp với các khu vực có khí hậu lạnh cũng như các thiết bị hoạt động ngoài trời.

Hiện nay, do mật độ năng lượng vẫn thấp hơn pin LFP, pin ion natri chủ yếu được sử dụng trong các hệ thống điện dự phòng cho trạm viễn thông, xe điện tốc độ thấp và các hệ thống lưu trữ năng lượng quy mô lớn.

Tuy nhiên, giới chuyên môn nhận định khoảng cách về mật độ năng lượng giữa hai công nghệ sẽ tiếp tục được thu hẹp nhờ các tiến bộ về vật liệu và quy trình sản xuất trong vài năm tới.

Argus Consulting dự báo khi chuỗi cung ứng hoàn thiện trong khoảng ba năm tới, chi phí sản xuất pin ion natri sẽ giảm đáng kể. Với quy mô sản xuất khoảng 100 GWh, giá thành loại pin này có thể thấp hơn khoảng 30% so với pin LFP.

Theo tổ chức này, pin ion natri nhiều khả năng sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh đáng kể nhất của pin lithium-ion trong thập kỷ hiện nay.

Trung Quốc tăng tốc công nghiệp hóa

Sự phát triển của công nghệ pin ion natri đang được thúc đẩy mạnh mẽ tại Trung Quốc.

Mới đây, doanh nghiệp Zoolnasm đã đưa vào vận hành nhà máy sản xuất vật liệu cực dương (CAM) cho pin ion natri với công suất 10.000 tấn/năm tại thành phố Meishan, tỉnh Tứ Xuyên. Đây được xem là cơ sở đầu tiên trên thế giới đạt quy mô sản xuất công nghiệp đối với vật liệu cực dương sodium iron sulphate.

Khi hoàn thành toàn bộ dự án, công suất vật liệu cực dương của nhà máy sẽ đạt 30.000 tấn/năm, đủ để sản xuất khoảng 5 GWh pin mỗi năm.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp sản xuất pin hàng đầu Trung Quốc cũng đang đẩy nhanh kế hoạch thương mại hóa công nghệ này.

CATL dự kiến sản xuất hàng loạt dòng pin ion natri Tianxing II, có mật độ năng lượng 175 Wh/kg, dành cho xe thương mại hạng nhẹ. Mức này đã tiến gần tới pin lithium sắt phosphate Shenxing Plus của hãng với mật độ năng lượng 205 Wh/kg.

Theo CATL, mục tiêu trong vòng ba năm tới là đưa pin ion natri đạt khả năng cạnh tranh với pin LFP cả về chi phí sản xuất lẫn mật độ năng lượng.

Trong khi đó, Ronbay Technology cũng công bố kế hoạch mở rộng công suất sản xuất vật liệu cực dương cho pin ion natri lên 100.000 tấn trong năm 2026 và hướng tới 1 triệu tấn vào năm 2030.

Ở lĩnh vực lưu trữ năng lượng, dự án nhà máy lưu trữ điện bằng pin ion natri công suất 100 MW/200 MWh tại thành phố Hồng Hồ (Honghu) vừa hoàn thành công tác nghiệm thu. Đây hiện là dự án lưu trữ năng lượng bằng pin ion natri lớn nhất đang được xây dựng tại Trung Quốc.

Giới phân tích nhận định, cùng với sự hoàn thiện của chuỗi cung ứng và quá trình mở rộng quy mô sản xuất, pin ion natri sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu, đặc biệt ở các lĩnh vực lưu trữ điện và những ứng dụng không đòi hỏi mật độ năng lượng quá cao.