


Trung Quốc - nước sản xuất urê lớn nhất thế giới - dự kiến cung cấp ít nhất 1,2 triệu tấn urê cho Ấn Độ trong đợt đấu thầu nhập khẩu gần nhất, tương đương ít nhất hai phần ba tổng khối lượng đã được chốt mua trong gói thầu này, đánh dấu bước tăng tốc rõ rệt trong hoạt động xuất khẩu phân bón của Trung Quốc sau khi Bắc Kinh từng siết chặt kiểm soát xuất khẩu để bảo đảm nguồn cung nội địa.

Diễn biến gói thầu và lộ trình nới lỏng xuất khẩu của Trung Quốc
Theo Bloomberg, lô hàng nói trên nằm trong gói thầu nhập khẩu urê gần nhất của Ấn Độ - do Rashtriya Chemicals and Fertilizers (RCF) thực hiện, tìm mua tới 1,7 triệu tấn - với yêu cầu hàng phải rời cảng xếp hàng trước ngày 24/9/2026. Người phát ngôn của Bộ Phân bón Ấn Độ từ chối bình luận về thông tin này.
Diễn biến này là kết quả của một quá trình nới lỏng dần chính sách xuất khẩu của Trung Quốc trong năm 2026. Đầu năm, khi xung đột tại Iran nổ ra, Bắc Kinh đã siết chặt kiểm soát xuất khẩu phân bón nhằm bảo vệ nguồn cung cho nông dân trong nước. Đến tháng 5, giới phân tích của Bloomberg Intelligence ghi nhận nhà chức trách bắt đầu nới lỏng hạn chế bằng cách công bố hạn ngạch xuất khẩu urê ban đầu.
Cùng thời điểm, theo Profercy, tổng hạn ngạch phân bổ khi đó được ước tính khoảng 1,5-1,6 triệu tấn, có thể cộng thêm 400.000 tấn cho giao dịch liên chính phủ, đi kèm mức giá sàn 660 USD/tấn; như thông lệ, nhà chức trách Trung Quốc không công bố chính thức chi tiết hạn ngạch mà chỉ thông báo trực tiếp cho các nhà cung cấp trong nước.
Hạn ngạch này sau đó tiếp tục được nâng lên đáng kể, hiện ước tính khoảng 5-5,5 triệu tấn cho cả năm 2026, đồng nghĩa khối lượng dành cho gói thầu Ấn Độ lần này chiếm hơn 1/5 tổng hạn ngạch. Theo nguồn tin am hiểu vấn đề được Bloomberg trích dẫn, ít nhất 1 triệu tấn khác đã được cam kết kể từ khi hạn ngạch được mở, một số ước tính con số này có thể lên tới 2 triệu tấn. Dữ liệu hải quan Trung Quốc cho thấy nước này xuất khẩu khoảng 410.000 tấn urê trong hai tháng 6 và 7/2026 gộp lại.
Giá giảm mạnh so với đỉnh khủng hoảng hồi tháng 4
Diễn biến giá qua các đợt đấu thầu của Ấn Độ trong năm 2026 phản ánh rõ mức độ hạ nhiệt của thị trường. Theo dữ liệu tổng hợp từ Reuters và hãng tin giá cả Profercy, hồi tháng 4/2026 - ngay sau cú sốc gián đoạn nguồn cung do xung đột Iran - Ấn Độ từng phải chấp nhận mua khối lượng kỷ lục 2,5 triệu tấn với giá khoảng 935-959 USD/tấn. Đến gói thầu tháng 6, giá chào thấp nhất giảm còn khoảng 444,90 USD/tấn (bờ đông) và 449,30 USD/tấn (bờ tây). Tới gói thầu gần nhất (tháng 8), mức giá chào thấp nhất tiếp tục giảm xuống còn 390,25 USD/tấn (bờ đông) và 393,65 USD/tấn (bờ tây) - giảm khoảng 12% chỉ trong hơn hai tháng, với hơn 1,3 triệu tấn được chào bán dưới ngưỡng 400 USD/tấn.
Xét về khối lượng xuất khẩu thực tế, Trung Quốc chỉ xuất khẩu khoảng 7.000 tấn urê trong tháng 6/2026, nhưng con số này tăng vọt lên khoảng 403.000 tấn trong tháng 7 - lũy kế đến hết tháng 7 đạt khoảng 907.000 tấn. Ấn Độ đã là một trong những thị trường xuất khẩu chính của Trung Quốc trong giai đoạn này.
Bối cảnh nhu cầu và nguồn cung của Ấn Độ
Ấn Độ là một trong những nước nhập khẩu urê lớn nhất thế giới, khiến các đợt mua hàng của nước này luôn được thị trường quốc tế theo dõi sát như một chỉ báo tham chiếu toàn cầu. Theo Hiệp hội Phân bón Ấn Độ, nước này nhập khẩu khoảng 5,7 triệu tấn urê trong năm tài chính kết thúc vào 31/3/2025, giảm gần 20% so với năm trước đó; riêng lượng mua từ Trung Quốc trong giai đoạn 2024-2025 giảm mạnh xuống chỉ còn khoảng 100.000 tấn, so với 1,87 triệu tấn của năm trước nữa - do Trung Quốc từng tạm ngừng bán cho tất cả các thị trường, trước khi nới lỏng lệnh cấm với Ấn Độ.
Về năng lực sản xuất trong nước, dữ liệu chính phủ Ấn Độ cho thấy tồn kho urê của nước này vào khoảng 6,2 triệu tấn tính đến giữa tháng 3/2026 - giúp bảo đảm nguồn cung trong ngắn hạn nhưng chưa xóa bỏ hoàn toàn lo ngại về khả năng cung ứng cho giai đoạn cuối vụ. Theo SunSirs, dù công suất sản xuất nội địa của Ấn Độ đã tăng lên khoảng 30 triệu tấn/năm, nước này vẫn đối mặt khoảng trống nhập khẩu từ 2-3 triệu tấn mỗi năm. Ấn Độ hiện tiêu thụ gần 40 triệu tấn urê mỗi năm, và mặt hàng này được trợ giá mạnh trong nước do vai trò quan trọng đối với năng suất các loại cây trồng chủ lực.
Diễn biến giá đầu năm cũng cho thấy mức độ liên thông giữa thị trường Trung Quốc và quốc tế: theo Procurement Resource, giá urê giao ngay tại Trung Quốc tăng khoảng 8,16% từ tháng 1 đến tháng 3/2026, một phần do xung đột địa chính trị tại Trung Đông làm gián đoạn dòng chảy thương mại qua eo biển Hormuz, trong khi chính sách hạn ngạch xuất khẩu của Trung Quốc khi đó cũng loại bỏ một nguồn cung cứu trợ quan trọng cho thị trường châu Á.
Bảo Hiền tổng hợp



