Tin thị trường và sản phẩm

Từ lốp xe phế thải đến bê tông: Sợi thép “vòng đời thứ hai” giảm 80% phát thải carbon

03:46 CH @ Thứ Ba - 03 tháng 11, 2026

Một hướng tái chế mới trong ngành lốp xe vừa được thương mại hóa, không nhắm vào cao su hay muội carbon như phần lớn công nghệ tái chế lốp phổ biến hiện nay, mà tập trung vào phần lõi thép gia cường bên trong lốp xe - vật liệu vốn thường bị bỏ qua trong các quy trình tái chế truyền thống. Công ty sản xuất thép dây và sợi thép Bekaert (Bỉ) công bố đã sản xuất thành công sợi thép gia cường bê tông ở quy mô công nghiệp hoàn toàn từ lõi thép lốp xe hết hạn sử dụng - được cho là doanh nghiệp đầu tiên trong ngành đạt được mốc này ở quy mô thương mại.

Vì sao lõi thép lốp xe là nguồn vật liệu đáng chú ý

Bên trong mỗi chiếc lốp xe hơi, đặc biệt là lốp xe tải hạng nặng, có một lớp lõi bằng sợi thép bện chặt (tire cord) đóng vai trò khung chịu lực chính, giúp lốp giữ hình dạng và chịu tải trọng. Đây là loại thép cường độ cao, được sản xuất qua quy trình kéo sợi và xử lý nhiệt phức tạp để đạt độ bền kéo vượt trội. Vấn đề đặt ra là: dù có chất lượng cao, phần lõi thép này thường bị nghiền lẫn cùng cao su trong các quy trình tái chế lốp thông thường, khiến giá trị vật liệu bị pha loãng đáng kể thay vì được thu hồi đúng với tiềm năng thực sự.

Công nghệ: giữ nguyên cường độ kéo, tránh gia công tốn năng lượng

Theo công ty, quy trình độc quyền được phát triển giúp bảo toàn cường độ kéo vốn có của thép thu hồi mà không cần trải qua công đoạn tái chế tốn nhiều năng lượng (như nung chảy lại toàn bộ) - đây là điểm mấu chốt giúp sản phẩm đạt dấu chân carbon gần như bằng không. Cụ thể, sợi thép “vòng đời thứ hai” này có chỉ số tiềm năng nóng lên toàn cầu chỉ 0,0436 kg CO2 quy đổi trên mỗi kg sản phẩm - theo công ty, con số này giúp giảm phát thải carbon tới 80% so với các giải pháp gia cường bê tông truyền thống.

Về mặt kỹ thuật, sợi thép loại này có tỷ lệ khía cạnh (aspect ratio) cao, cho phép đạt mật độ trung bình lên tới 160.000 sợi trên mỗi kilogam trong khối bê tông - giúp tăng khả năng kiểm soát vết nứt và độ dẻo dai sau khi bê tông đã nứt, đồng thời duy trì khả năng chịu ứng suất cao mà không bị gãy sợi. Sản phẩm được định vị phù hợp cho nhiều ứng dụng: sàn công nghiệp, cấu kiện bê tông đúc sẵn, bê tông phun, và bê tông hiệu năng siêu cao (UHPC).

Hỗ trợ các tiêu chuẩn xây dựng xanh quốc tế

Theo công ty, sản phẩm được thiết kế để hỗ trợ các chủ đầu tư và nhà phát triển đáp ứng tiêu chuẩn công trình xanh quốc tế như LEED, BREEAM, cũng như phân loại theo Bộ Phân loại Xanh của EU (EU Taxonomy), và đóng góp vào việc giảm phát thải phạm vi 3 (Scope 3) trong báo cáo môi trường-xã hội-quản trị (ESG) của doanh nghiệp xây dựng. Đây là các khung tiêu chuẩn ngày càng được nhiều nhà đầu tư và cơ quan quản lý tại châu Âu, Bắc Mỹ yêu cầu đối với dự án xây dựng lớn.

Một góc nhìn khoa học độc lập: tái chế sợi thép vẫn có giới hạn

Bên cạnh các công bố từ phía doanh nghiệp, một nghiên cứu khoa học độc lập công bố trên tạp chí Construction and Building Materials đã thử nghiệm khả năng tái chế tiếp tục của sợi thép gia cường bê tông (dùng chính dòng sản phẩm Dramix của Bekaert, dù không phải dòng Loop nói trên) sau khi đã qua ít nhất một chu kỳ sử dụng trong bê tông. Nhóm nghiên cứu dùng máy nghiền hàm và máy nghiền va đập tại hai đơn vị tái chế ở vùng Flanders và Wallonia (Bỉ) để thu hồi sợi thép từ mẫu bê tông cũ, sau đó trộn lại vào mẻ bê tông mới.

Kết quả cho thấy khả năng chịu kéo dư (residual tensile strength) của bê tông dùng sợi thép tái chế nhìn chung thấp hơn so với bê tông dùng sợi thép mới, và mức chênh lệch này càng lớn khi độ mở rộng vết nứt tăng lên. Đây là một phát hiện đáng lưu ý mang tính kỹ thuật, cho thấy dù công nghệ thu hồi thép từ lốp xe hay từ bê tông cũ đều khả thi và có giá trị môi trường rõ rệt, việc tái sử dụng nhiều lần một loại vật liệu gia cường vẫn có thể kéo theo sự suy giảm nhất định về hiệu năng cơ học cần được tính toán kỹ trong thiết kế kết cấu, chứ không phải là giải pháp hoàn toàn tương đương vật liệu nguyên sinh trong mọi trường hợp ứng dụng.

Bảo Hiền tổng hợp