Triển khai Nghị quyết 57 - NQ/TW

Được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tặng Bằng Lao động sáng tạo năm 2025, bà Vũ Thị Thu Hà, Phó Viện trưởng Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam, Giám đốc Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ lọc, hóa dầu, được ghi nhận với sáng chế phụ gia ECOAL – giải pháp công nghệ đã được ứng dụng trong sản xuất công nghiệp, góp phần tiết kiệm chi phí nhiên liệu, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và mang lại giá trị làm lợi ước tính 110 tỷ đồng cho doanh nghiệp.

Làm chủ công nghệ phụ gia đốt cháy nhiên liệu rắn

Trong bối cảnh nhiều ngành công nghiệp vẫn phụ thuộc lớn vào nhiên liệu than, việc nâng cao hiệu quả đốt cháy, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Từ thực tiễn đó, bà Vũ Thị Thu Hà cùng nhóm nghiên cứu đã phát triển sáng chế “Chất phụ gia dùng cho quá trình đốt cháy nhiên liệu rắn và quy trình sản xuất chất phụ gia này”, tạo cơ sở cho việc ứng dụng chế phẩm ECOAL vào hoạt động sản xuất công nghiệp.

Sáng chế hướng đến nâng cao hiệu quả sử dụng nhiên liệu rắn thông qua việc bổ sung phụ gia phù hợp với đặc điểm nhiên liệu và điều kiện vận hành của từng dây chuyền công nghệ. ECOAL có khả năng tác động trực tiếp đến quá trình cháy của than và các nhiên liệu rắn khác, góp phần tăng mức độ cháy kiệt, nâng cao hiệu suất sử dụng nhiệt và giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ trên một đơn vị sản phẩm.

Để hoàn thiện giải pháp, nhóm nghiên cứu tập trung nghiên cứu các thông số công nghệ sản xuất phụ gia ECOAL, đồng thời xác định điều kiện và tỷ lệ phối trộn phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả cháy và khả năng sinh nhiệt. Điểm nổi bật của công nghệ là phụ gia có thể được bổ sung trực tiếp vào nhiên liệu tại điểm sử dụng, không yêu cầu cải tạo hệ thống công nghệ, đầu tư thiết bị mới hay thay đổi quy trình vận hành hiện có. Ưu điểm này tạo thuận lợi cho doanh nghiệp triển khai ứng dụng, đồng thời hạn chế chi phí đầu tư bổ sung.

Giải pháp có khả năng ứng dụng với nhiều loại nhiên liệu rắn như than antraxit, than bitum, than trộn, nhiên liệu thay thế có nguồn gốc sinh khối và hỗn hợp nhiên liệu trong các ngành xi măng, nhiệt điện và công nghiệp năng lượng. Bên cạnh hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu, việc sử dụng ECOAL còn góp phần giảm phát thải bụi, CO₂ và các chất ô nhiễm phát sinh trong quá trình đốt cháy; hạn chế hiện tượng đóng bám trong lò nung, giảm chi phí bảo trì, bảo dưỡng và nâng cao tính ổn định của quá trình vận hành.

Giá trị của sáng chế được khẳng định qua quá trình ứng dụng thực tế. Từ năm 2021, phụ gia ECOAL đã được sử dụng tại Nhà máy Xi măng Tân Thắng trong quá trình sản xuất clinker và xi măng. Việc đưa chế phẩm vào vận hành sản xuất công nghiệp cho thấy khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu khoa học thành sản phẩm có giá trị sử dụng, đáp ứng nhu cầu tiết kiệm năng lượng và nâng cao hiệu quả sản xuất của doanh nghiệp.

Đặc biệt, sáng chế đã được cấp Bằng độc quyền sáng chế số 48673 tại Việt Nam và Bằng độc quyền sáng chế số US 12,258,529 B2 tại Hoa Kỳ trong năm 2025. Việc được bảo hộ sở hữu trí tuệ tại cả hai quốc gia là cơ sở quan trọng khẳng định tính mới của giải pháp trong phạm vi được bảo hộ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc thương mại hóa và mở rộng thị trường ứng dụng.

Hiệu quả kinh tế rõ nét, lan tỏa giá trị lao động sáng tạo

Hiệu quả nổi bật của sáng chế ECOAL được thể hiện qua kết quả sản xuất tại Nhà máy Xi măng Tân Thắng. Trong giai đoạn 2021–2024, khi giá than tăng cao, việc sử dụng phụ gia giúp giảm tiêu hao than, với mức tiết giảm chi phí sản xuất ròng trung bình khoảng 100.000 đồng/tấn clinker, sau khi đã khấu trừ toàn bộ chi phí sử dụng phụ gia.

Với tổng sản lượng clinker có sử dụng ECOAL đạt khoảng 1,1 triệu tấn trong giai đoạn này, giá trị làm lợi ước tính cho doanh nghiệp đạt khoảng 110 tỷ đồng. Kết quả này có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng đáng kể trong sản xuất xi măng, góp phần giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Theo tính toán, trong điều kiện giá than ổn định hơn, mức tiết giảm chi phí sản xuất có thể đạt khoảng 80.000 đồng/tấn clinker. Với công suất thiết kế 1,5 triệu tấn clinker/năm, giá trị làm lợi tiềm năng có thể đạt khoảng 120 tỷ đồng mỗi năm cho một nhà máy. Đây là cơ sở cho thấy dư địa ứng dụng của ECOAL tại các cơ sở sản xuất sử dụng nhiên liệu rắn có điều kiện công nghệ phù hợp.

Bên cạnh lợi ích kinh tế trực tiếp, sáng chế còn góp phần sử dụng nhiên liệu hiệu quả hơn, giảm phát thải và hạn chế các tác động môi trường trong quá trình sản xuất. Giải pháp phù hợp với yêu cầu đổi mới công nghệ, tiết kiệm tài nguyên và phát triển công nghiệp theo hướng xanh, bền vững.

Với những kết quả đạt được, sáng chế ECOAL là minh chứng cho hiệu quả của hoạt động nghiên cứu khoa học gắn với nhu cầu thực tiễn sản xuất. Giá trị của sáng kiến không chỉ nằm ở tính mới về công nghệ mà còn được thể hiện qua khả năng ứng dụng, hiệu quả kinh tế và những đóng góp thiết thực cho doanh nghiệp. Thành quả này đồng thời cho thấy vai trò của đội ngũ cán bộ khoa học Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam trong nghiên cứu, phát triển và làm chủ các giải pháp công nghệ phục vụ công nghiệp.

Bằng Lao động sáng tạo năm 2025 do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trao tặng là sự ghi nhận đối với những nỗ lực và đóng góp của bà Vũ Thị Thu Hà trong nghiên cứu, phát triển sáng chế và đưa kết quả khoa học vào thực tiễn. Thành tích góp phần lan tỏa tinh thần lao động sáng tạo, khuyến khích đội ngũ cán bộ, người lao động trong toàn Tập đoàn Hóa chất Việt Nam phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, làm chủ công nghệ, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và đóng góp vào sự phát triển bền vững của Tập đoàn.