VINACHEM

Hiện tượng phát quang hóa học, hoặc ánh sáng hóa học là bản chất của các que phát sáng thường sử dụng trong các buổi biểu diễn nhạc rock, đây cũng là công cụ có thể sử dụng khẩn cấp khi xảy ra sự cố mất điện. Nhưng những que phát sáng này còn có thể được sử dụng để chẩn đoán bệnh bằng cách xác định nồng độ của các mẫu sinh học. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Tel aviv (Ixrael) đã phát triển thành công một loại que phát sáng chống thấm nước, có độ sáng mạnh gấp 3000 lần các loại que phát sáng cũ và đặc biệt thích hợp trong chẩn đoán y học.

Giáo sư Doron Shabat – người đứng đầu nhóm nghiên cứu - cho biết, phát quang hóa học được xem là một trong những phương pháp nhạy nhất được sử dụng trong xét nghiệm chẩn đoán. Các nhà nghiên cứu trong nhóm của ông đã phát triển một phương pháp điều chế các hợp chất hiệu suất cao, có khả năng phát sáng khi tiếp xúc với một loại protein hoặc hóa chất đặc biệt. Những hợp chất này có thể được sử dụng như đầu dò phân tử để phát hiện các tế bào ung thư.

Nhóm nghiên cứu trên đã hợp tác với một nhà khoa học thuộc Đại học Geneva (Thụy Sỹ) để khắc phục vấn đề thất thoát năng lượng ở các đầu dò phát quang hóa học hiện nay. Hầu hết các hệ thống như vậy đều sử dụng một hỗn hợp chứa một loại hợp chất phát xạ (để phát hiện các hợp chất đích) và hai thành phần khác là fluorophore và một chất hoạt động bề mặt tương tự xà phòng, chúng có chức năng khuếch đại tín hiệu đến mức có thể phát hiện. Tuy nhiên, năng lượng bị thất thoát khi chuyển từ phân tử phát xạ đến fluorophore, hơn nữa các chất hoạt động bề mặt đều không tương thích sinh học.

Các nhà khoa học Ixraen đã bổ sung hai nguyên tử quan trọng vào hỗn hợp nói trên và tạo ra một đầu dò sáng hơn nhiều so với các đầu dò hiện có trên thị trường. Hơn nữa, hợp chất mới cũng thích hợp để sử dụng trực tiếp trong các tế bào. Dựa trên hợp chất này, nhóm nghiên cứu đã phát triển các cảm biến để phát hiện một số hợp chất sinh học quan trọng. Họ cũng sử dụng hợp chất phát quang hóa học để đo lường hoạt động của một số enzym và tạo ra hình ảnh của tế bào khi xem qua kính hiển vi.

Đây là một phương pháp mới, có thể giúp chúng ta chế tạo các cảm biến phát quang hóa học để phát hiện, tạo ra hình ảnh và phân tích các hoạt động của tế bào. Hiện các nhà khoa học đang nghiên cứu các phương pháp khuếch đại phát quang hóa học của các đầu dò sử dụng cho việc chụp hình tế bào ở cơ thể sống.

Phạm Huệ

Theo ScienceDaily, 05/2017