VINACHEM

Làn sóng củng cố, sát nhập lại đang sôi động trở lại trong công nghiệp hóa chất thế giới. Theo một báo cáo mới công bố, những hoạt động mua bán sát nhập ở mức cao kỷ lục có khả năng sẽ làm thay đổi bộ mặt của ngành hóa chất thế giới trong năm 2017. Tổng giá trị các thương vụ mua bán sát nhập đang được chuẩn bị lên đến hơn 300 tỷ USD, trong số đó 4 thương vụ lớn nhất chiếm đến 75%, đó là những vụ sát nhập Dow - Dupont, ChemChina - Syngenta, Bayer - Monsanto và Praxair - Linde. Giá trị của mỗi vụ sát nhập này đều lớn gấp 2-3 lần bất cứ thương vụ mua bán sát nhập nào khác trong 10 năm qua.

Ngoài ra, hai công ty hóa chất quốc gia hàng đầu của Trung Quốc có thể sẽ sát nhập để trở thành tập đoàn sản xuất hóa chất lớn nhất thế giới.

Một nghiên cứu về chiến lược sát nhập và mua bán công ty mới đây cho thấy, các công ty hóa chất Mỹ và châu Âu đang tìm cách gia tăng lợi nhuận bằng cách tập trung vào nguồn lực quản lý, trong khi đó các công ty Trung Quốc cố gắng mua lại tất cả những công ty khác mà họ cho là cần thiết. Hơn 80% giám đốc các công ty hóa chất tham gia các thương vụ mua bán sát nhập cho biết, động lực chính của những hoạt động mua bán sát nhập đang diễn ra mạnh mẽ hiện nay là khả năng tiếp cận công nghệ tiên tiến và các bí quyết áp dụng.

Hoạt động mua bán sát nhập trong ngành hóa chất Trung Quốc

Tháng 2/2016, Công ty hóa chất quốc gia Trung Quốc Chemchina đã đạt được thỏa thuận mua lại Công ty Syngenta của Thụy Sĩ - nhà sản xuất các sản phẩm nông hóa lớn nhất thế giới.

Tháng 4/2017, ChemChina đã đạt được sự chấp thuận của các cơ quan chính phủ Mỹ trong thương vụ này. Để được giới chức Mỹ bật đèn xanh, ChemChina đã đồng ý loại bỏ 3 loại hóa chất ra khỏi danh mục các sản phẩm, qua đó tiến gần hơn tới việc hoàn tất thương vụ thâu tóm doanh nghiệp nước ngoài lớn nhất từ trước đến nay do một công ty Trung Quốc thực hiện. Chemchina và Syngenta hy vọng, thương vụ sáp nhập trị giá 43 tỷ USD này sẽ được hoàn tất vào cuối tháng 6 năm nay.

Việc mua lại Syngenta được kỳ vọng sẽ giúp ngành nông nghiệp Trung Quốc tiếp cận với các sản phẩm thuốc trừ sâu, hóa chất hàng đầu trên thế giới, qua đó gia tăng sản lượng nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực.

Sau khi sát nhập với Syngenta, ChemChina sẽ nổi lên như đối tác quan trọng trên thị trường các sản phẩm nông hóa và hạt giống toàn cầu.

Trong giai đoạn tiếp theo của chiến lược sát nhập mới, ChemChina cũng đang nhắm đến mục tiêu là các doanh nghiệp hóa chất trong nước.

Sau thương vụ thâu tóm Syngenta, ngày 24/5/2017 ChemChina lại bắt đầu các cuộc đàm phán với một công ty hóa chất lớn khác thuộc sở hữu nhà nước là Sinochem để bàn về khả năng sáp nhập nhằm tạo ra một tập đoàn hóa chất lớn nhất thế giới. Đáng chú ý là thỏa thuận này do chính quyền trung ương Trung Quốc đề xuất, trong khuôn khổ những nỗ lực của Bắc Kinh để giảm bớt số lượng các doanh nghiệp quốc doanh, tạo ra các doanh nghiệp lớn hơn và có sức cạnh tranh cao hơn trên thị trường thế giới.

Thương vụ sát nhập giữa ChemChina và Sinochem có thể sẽ được công bố vào cuối năm nay, sau khi ChemChina hoàn tất kế hoạch sát nhập với Syngenta.

Vụ sát nhập giữa ChemChina và Sinochem sẽ tạo thành Công ty có giá trị 120 tỷ USD, vượt qua các tập đoàn hóa chất công nghiệp khổng lồ khác như BASF của Đức.

Hơn nữa, sau khi sát nhập với Syngenta và Sinochem, ChemChina sẽ trở thành tập đoàn hóa chất đa quốc gia hàng đầu thế giới trong các lĩnh vực sản xuất hóa chất, phân bón và dầu mỏ - tạo ra thách thức lớn đối với các công ty lớn khác của Trung Quốc như Sinopec và PetroChina.

Nhưng ChemChina không chỉ mua lại các công ty hóa chất mà còn mua lại cả Công ty Pirelli, nhà sản xuất săm lốp nổi tiếng của Italia, và một công ty Đức chuyên về sản xuất máy đúc phun.

Một nhà phân tích thị trường cho rằng, ChemChina đang tìm cách mua lại những công ty có uy tín của châu Âu với mục đích trở thành một nhà sản xuất tổng hợp.

Hoạt động mua bán sát nhập trong ngành hóa chất Mỹ và châu Âu

Trong khi các công ty Trung Quốc theo đuổi chiến lược mua bán sát nhập nhằm trở thành các nhà sản xuất hỗn hợp, các công ty hóa chất Mỹ và châu Âu thường thực hiện hoạt động mua bán sát nhập nhằm tiếp tục củng cố những hoạt động kinh doanh thế mạnh của mình.

Tại Mỹ, hai tập đoàn hóa chất Dow Chemical và DuPont đang có kế hoạch sát nhập với nhau. Doanh thu kết hợp của hai tập đoàn này trong năm 2016 đạt 75,7 tỷ USD. Sau khi sát nhập, Tập đoàn mới dự kiến sẽ mang tên DowDupont và có giá trị tài sản lên đến 130 tỷ USD. Ngày 27/3, Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua kế hoạch sáp nhập của hai tập đoàn hóa chất này, mở đường cho tiến trình hợp nhất quy mô lớn trong lĩnh vực có những tác động lớn đến ngành nông nghiệp và môi trường.

Mới đây Dow Chemical và DuPont cho biết họ sẽ xem xét lại kế hoạch sát nhập nhằm chia các hoạt động thành ba công ty con, trong đó có các công ty sản xuất hóa chất hàng hóa và các sản phẩm nông hóa. Nhưng hai tập đoàn này vẫn đang ở vị thế tiếp tục củng cố những lĩnh vực thế mạnh của chính mình.

Trong lĩnh vực khí công nghiệp, Tập đoàn Linde - nhà sản xuất khí công nghiệp lớn thứ hai trên thế giới - đã đạt được thỏa thuận mua lại Công ty Praxair là công ty lớn thứ ba trong lĩnh vực này tại Mỹ. Nhu cầu khí công nghiệp được dự báo sẽ tăng trưởng ổn định vì đây là sản phẩm được sử dụng rộng rãi trong sản xuất chất bán dẫn và xe ôtô cũng như được sử dụng tại các cơ sở chăm sóc y tế và nhiều lĩnh vực khác. Năm 2015, Linde và Praxair đạt doanh thu tổng cộng 27,5 tỷ USD, vượt xa doanh thu của Air Liquide of France - hiện là nhà sản xuất khí công nghiệp lớn nhất thế giới.

Trong ngành sơn công nghiệp, Công ty PPG Industries của Mỹ và là công ty sản xuất sơn lớn thứ hai trên thế giới, đã đưa ra đề xuất mua lại một nhà sản xuất hàng đầu khác là Công ty AkzoNobel của Hà Lan. Vụ sát nhập này sẽ tạo ra một nhà sản xuất với doanh số hơn 30 tỷ USD.

AkzoNobel đã ba lần bác bỏ đề xuất mua lại của PPG nhưng các cổ đông của Akzo đang ngày càng bất bình với việc Ban Giám đốc từ chối đàm phán với PPG. Trong thời gian tới, Akzo sẽ tiếp tục nằm trong tình trạng căng thẳng do PPG có thể dùng đến phương sách sát nhập kiểu thù địch.

ủy ban châu Âu cũng dự kiến trong vài tháng tới sẽ đưa ra quyết định về kế hoạch sáp nhập của Tập đoàn hóa chất Đức Bayer với nhà cung cấp giống cây trồng Monsanto trong thương vụ có giá trị kỷ lục 66 tỷ USD nhằm tạo ra một tập đoàn cung cấp thuốc trừ sâu và giống cây trồng lớn nhất thế giới. Monsanto là tập đoàn chuyên cung cấp các loại hạt giống cây trồng biến đổi gien. Sản phẩm của họ đã được sử dụng rộng rãi tại Mỹ. Tuy nhiên, những kế hoạch tiếp cận thị trường châu Âu của Monsanto cho tới nay vẫn vấp phải phản ứng của các nhà hoạt động môi trường.

Hoạt động mua bán sát nhập trong ngành hóa chất Nhật Bản

Công ty Mitsubishi Chemical Holdings là thành viên duy nhất của Nhật Bản trong câu lạc bộ các công ty hóa chất có doanh số 3 nghìn tỷ yên. Công ty đang tìm cách duy trì vị trí hàng đầu trong công nghiệp hóa chất Nhật Bản thông qua các hoạt động mua bán sát nhập và thường xuyên loại bỏ những bộ phận không mang lại lợi nhuận.

Một số công ty hóa chất Nhật Bản đã chiếm được vị trí hàng đầu trong các lĩnh vực đặc biệt, ví dụ Công ty Shi-Etsu Chemical chuyên về sản xuất nhựa PVC, trong khi đó Công ty Toray industries chuyên về sản xuất sợi cacbon. Nhưng chỉ có ít công ty của Nhật Bản đứng ở vị trí hàng đầu thế giới cả về doanh số và mức vốn hóa thị trường.

HS

Tổng hợp, 5/2017