VINACHEM

Trung Quốc hiện là quốc gia sản xuất phân đạm lớn nhất thế giới. Trong những năm tới, vị thế chi phối của Trung Quốc trên thị trường phân đạm thế giới sẽ được duy trì khi quốc gia này tiếp tục đầu tư mở rộng công suất sản xuất phân bón, bất chấp những thách thức hiện nay của ngành sản xuất than trong nước, sự tăng trưởng thấp hơn của sản xuất nông nghiệp, những quy định chặt chẽ hơn về bảo vệ môi trường và cạnh tranh ngày càng tăng trên những thị trường xuất khẩu chính.

Theo dự báo của Công ty BMI Research, trong thời gian từ nay đến 2020, Trung Quốc sẽ tiếp tục gia tăng công suất amoniăc và xây dựng những nhà máy sản xuất urê mới.

Tuy nhiên, Trung Quốc cũng là quốc gia sản xuất phân đạm quy mô lớn duy nhất mà hiện đang sử dụng than làm nguyên liệu chủ yếu để sản xuất amoniăc - thành phần chính của hầu hết các loại phân đạm. Nguyên nhân là đối với các nhà sản xuất phân bón tại Trung Quốc thì nguyên liệu than rẻ hơn nhiều và sẵn có hơn nhiều so với khí thiên nhiên. Đây là tình hình tương phản mạnh so với các nhà sản xuất ở Mỹ, Nga, Trung Đông và Bắc Phi.

Trung tâm sản xuất phân bón tại Trùng Khánh

Cuối năm 2016, Công ty vật tư sản xuất nông nghiệp Trùng Khánh - một trong những nhà sản xuất phân bón hàng đầu của Trung Quốc - và Công ty sản xuất phân kali của Kazakhstan (KPC) đã thỏa thuận thành lập liên doanh để xây dựng trung tâm sản xuất và phân phối phân bón quy mô lớn ở phía Nam thành phố Trùng Khánh của Trung Quốc. Công ty liên doanh này sẽ là nhà sản xuất phân bón phức hợp lớn nhất ở miền Tây Trung Quốc, với sản lượng hàng năm khoảng 3 triệu tấn.

Hai bên liên doanh dự kiến, sau 3-5 năm tới Trung tâm nói trên sẽ đạt doanh số hơn 3 tỷ USD/năm và lợi nhuận khoảng 30 triệu USD/năm.

Sản phẩm phân bón của Trung tâm sẽ được tiêu thụ ở khu vực Tây Nam Trung Quốc, đồng thời sẽ được xuất khẩu sang Nhật Bản và các nước Đông Nam á.

Chương trình hợp tác này giữa Trung Quốc và Kazakhstan cũng phù hợp với sáng kiến “Con đường tơ lụa mới” của Trung Quốc nhằm mục đích xây dựng mạng lưới thương mại và hệ thống cơ sở hạ tầng liên kết châu á với châu Âu và châu Phi, dọc theo các tuyến đường buôn bán thời cổ.

Theo kế hoạch hợp tác trên, quặng kali từ Kazakhstan sẽ được vận chuyển đến Trùng Khánh qua hệ thống đường sắt từ châu Âu đến Trung Quốc, nhờ đó chi phí vận chuyển giảm mạnh. Công ty KPC hiện sở hữu quyền khai thác 3 mỏ quặng kali lớn ở Kazakhstan.

Hai công ty cũng sẽ thành lập một liên doanh để phát triển hệ thống cơ sở hậu cần toàn diện bao gồm đường bộ, đường sắt và đường thủy.

Hiện Trung Quốc cần khoảng 14 triệu tấn KCl mỗi năm, một nửa trong số đó được nhập khẩu từ nước ngoài.

Liên doanh sản xuất phân đạm tại Tajikistan

Tập đoàn Henan Zhongya của Trung Quốc đang có kế hoạch đầu tư 360 triệu USD để hiện đại hóa thiết bị công nghệ đốt than cũng như xây dựng nhà máy sản xuất urê và amoniăc tại Tajikistan trong 3 năm tới.

Dây chuyền đầu tiên của nhà máy mới sẽ có công suất mỗi năm 120.000 tấn amoniăc và 200.000 tấn urê, dự kiến dây chuyền này sẽ được đưa vào vận hành trong 1 năm tới.

Nhà máy cũng có kế hoạch tăng sản lượng amoniăc và urê lên 300.000 tấn và 500.000 tấn tương ứng trong thời gian 3 năm tới.

Để xây dựng nhà máy, Tập đoàn Henan Zhongya sẽ cùng với một công ty Tajikistan thành lập Công ty liên doanh Nurihoi osiyo với vốn điều lệ 720 triệu USD. Phía Trung Quốc sẽ nắm 50% cổ phần của Công ty liên doanh trong 10 năm đầu, sau đó sẽ chuyển giao số cổ phần này cho phía Tajikistan.

Nhu cầu urê hàng năm của Tajikistan ước tính khoảng 360.000 tấn. Hiện nay, chính phủ nước này phải chi mỗi năm 50 triệu USD để nhập khẩu urê từ nước ngoài.

Cuối năm 2016, các nhà đầu tư Trung Quốc cũng đã thực hiện giai đoạn hai kế hoạch khôi phục hoạt động một nhà máy phân bón nằm ở thành phố Sarband của Tajikistan, với công suất hàng năm tổng cộng 500.000 tấn amoniăc và urê. Ước tính, chi phí để thực hiện giai đoạn này là khoảng 30 triệu USD. Ngoài urê và amoniăc, nhà máy sẽ sản xuất cả CO2, O2 và N2 lỏng. Trong tình trạng nợ nhiều và sản xuất thua lỗ, nhà máy này đã phải ngừng hoạt động từ năm 2008 do thiếu nguồn cung khí thiên nhiên.

Sau khi được khôi phục sản xuất, nhà máy phân bón tại Sarband sẽ xuất khẩu sản phẩm sang Apganistan, Iran, Turkmensitan, Ucraina, Hunggari, Ba Lan, Slovakia và Rumani.

HV

Theo BMI Research, 1/2017